Koko Giữ trọn tuổi 25
Bán tài liệu, giáo án tất cả các môn toán, lý,hoá,sinh,văn,sử,địa,tiếng anh, công dân,
Tháp Văn Xương

Sinh học 11 Chủ đề 4: Sinh trưởng và phát triển ở động vật

Thứ hai - 08/02/2021 12:01
Sinh trưởng và phát triển ở thực vật, Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật, Nếu tác dụng sinh lí của hoocmôn sinh trưởng, Giáo án Sinh 11 bài 37, bài 37: sinh 11 trắc nghiệm, Bài 37: sinh 11 violet, Bài 37 Sinh 11 Loigiaihay, Câu hỏi văn dụng Bài 37: Sinh 11.
Sinh học 11
Sinh học 11
Sinh trưởng và phát triển ở thực vật, Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật, Nếu tác dụng sinh lí của hoocmôn sinh trưởng, Giáo án Sinh 11 bài 37, bài 37: sinh 11 trắc nghiệm, Bài 37: sinh 11 violet, Bài 37 Sinh 11 Loigiaihay, Câu hỏi văn dụng Bài 37: Sinh 11Sinh trưởng và phát triển ở thực vật, Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật là gì, Thế nào là sinh trưởng và phát triển ở sinh vật, Khái niệm sinh trưởng và phát triển ở sinh vật, Quá trình sinh trưởng và phát triển của con người, Tìm hiểu các giai đoạn sinh trưởng và phát triển ở sinh vật, Sự sinh sản ở sinh vật,

Chủ đề 4: Sinh trưởng và phát triển ở động vật

A. Tóm tắt lý thuyết và phương pháp giải
I. KHÁI NIỆM SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
- Sinh trưởng của cơ thể động vật là quá trình tăng kích thước của cơ thể do tăng số lượng và kích thước tế bào.
- Phát triển của cơ thể động vật là quá trình biến đổi bao gồm sinh trưởng, phân hóa (biệt hóa) tế bào và phát sinh hình thái các cơ quan và cơ thể.
- Quá trình sinh trưởng và phát triển của động vật có thể trải qua biến thái hoặc không qua biến thái.
- Biến thái là sự thay đổi đột ngột về hình thái, cấu tạo và sinh lí của động vật sau khi sinh ra hoặc nở từ trứng ra.
- Dựa vào biến thái, người ta phân chia phát triển của động vật thành các kiểu sau:
   + Phát triển không qua biến thái
   + Phát triển qua biến thái (phát triển qua biến thái hoàn toàn và phát triển qua biến thái không hoàn toàn)

II. PHÁT TRIỂN KHÔNG QUA BIẾN THÁI
Đa số động vật có xương sống và rất nhiều loài động vật không xương sống phát triển không qua biến thái. Phát triển của người là một ví dụ điển hình về phát triển không qua biến thái.
Quá trình phát triển của người có thể chia làm 2 giai đoạn : giai đoạn phôi thai và giai đoạn sau khi sinh ra.

a. Giai đoạn phôi thai
- Diễn ra trong tử cung người mẹ
- Hợp tử phân chia nhiều lần hình thành phôi. Các tế bào của phôi phân hóa và tạo thành các cơ quan (tim, gan, phổi, mạch máu,…), kết quả là hình thành thai nhi.

b. Giai đoạn sau sinh
Giai đoạn sau sinh của người không có biến thái, con sinh ra có đặc điểm hình thái và cấu tạo tương tự như người trưởng thành.
- Phát triển của động vật không qua biến thái là kiểu phát triển mà con non có các đặc điểm hình thái, cấu tạo và sinh lí tương tự với con trưởng thành.

III. PHÁT TRIỂN QUA BIẾN THÁI
1. Phát triển qua biến thái hoàn toàn
- Phát triển qua biến thái hoàn toàn có ở đa số các loài côn trùng (bướm, ruồi, ong,…) và lưỡng cư,…
- Ví dụ, quá trình phát triển của bướm chia làm 2 giai đoạn : giai đoạn phôi và giai đoạn hậu phôi.

a. Giai đoạn phôi
- Diễn ra trong trứng đã thụ tinh.
- Hợp tử phân chia nhiều lần hình thành phôi. Các tế bào phôi phân hóa và tạo thành các cơ quan của sâu bướm. Sâu bướm chui ra từ trứng.

b. Giai đoạn hậu phôi
- Giai đoạn hậu phôi ở bướm có biến thái từ sâu bướm thành nhộng và sau đó thành bướm.
- Sâu bướm có hình thái cấu tạo và sinh lí khác với bướm trưởng thành. Sâu bướm trải qua nhiều lần lột xác để biến đổi thành nhộng. Nhộng phát triển trong kén, các mô và các cơ quan mới thay thế các mô, cơ quan cũ.
- Phát triển của động vật qua biến thái hoàn toàn là kiểu phát triển mà ấu trùng có hình dạng, cấu tạo và sinh lý rất khác với con trưởng thành, trải qua giai đoạn trung gian (ở côn trùng là nhộng) ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành

2. Phát triển qua biến thái không hoàn toàn
Phát triển qua biến thái không hoàn toàn có ở một số loài côn trùng như châu chấu, cào cào, gián…
Quá trình phát triển của châu chấu có thể chia làm 2 giai đoạn : giai đoạn phôi và giai đoạn hậu phôi.

a. Giai đoạn phôi
- Diễn ra trong trứng đã thụ tinh.
- Hợp tử phân chia nhiều lần hình thành phôi. Các tế bào của phôi phân hóa và tạo thành các cơ quan của ấu trùng. Ấu trùng chui ra từ trứng.

b. Giai đoạn hậu phôi
- Giai đoạn này ở châu chấu có biến thái.
- Ấu trùng (con non) phát triển chưa hoàn thiện. Ấu trùng châu chấu trải qua nhiều lần lột xác (khoảng 4 – 5 lần) và sau mỗi lần lột xác ấu trùng lớn lên rất nhanh. Sự khác biệt về hình thái và cấu tạo của ấu trùng giữa các lần lột xác kế tiếp nhau là không lớn.
- Phát triển của động vật qua biến thái không hoàn toàn là kiểu phát triển mà ấu trùng phát triển chưa hoàn thiện, trải qua nhiều lần lột xác ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành.


2. Nhiệt độ thấp và quang chu kỳ
a. Nhiệt độ thấp
Nhiều loài thực vật chỉ ra hoa, kết hạt sau khi đã trải qua mùa đông giá lạnh. Hiện tượng này gọi là xuân hóa.
Ví dụ : lúa mì, bắp cải…

b. Quang chu kì
- Sự ra hoa ở thực vật phụ thuộc vào tương quan độ dài ngày và đêm gọi là quang chu kì.
- Các nhóm thực vật phản ứng với quang chu kì
   + Cây ngày ngắn ra hoa khi điều kiện chiếu sáng ít hơn 12h/ngày, ra hoa vào mùa đông. Ví dụ : thược dược, cà phê, chè, cây lúa…
   + Cây ngày dài ra hoa trong điều kiện chiếu sáng nhiều hơn 12h/ngày, ra hoa vào mùa hè. Ví dụ : sen, thanh long, dâu tây…
   + Cây trung tính ra hoa trong điều kiện ngày dài và ngày ngắn, cả mùa đông và mùa hè. Ví dụ : cà chua, lạc, dưa chuột, ngô…

c. Phitôcrôm
- Phitôcrôm là sắc tố cảm nhận quang chu kì ảnh hưởng đến sự ra hoa, nảy mầm, đóng mở khí khổng.
- Phitôcrôm là một loại prôtêin hấp thụ ánh sáng, tồn tại ở 2 dạng : dạng hấp thu ánh sáng đỏ (Pđ), dạng hấp thụ ánh sáng đỏ xa (Pđx)
- Cây dài ngày ra hoa khi chiếu ánh sáng đỏ. Cây ngắn ngày ra hoa khi chiếu ánh sáng đỏ xa

3. Hoocmôn ra hoa
Ở điều kiện quang chu kì thích hợp, trong lá hình thành hoocmôn ra hoa (florigen). Hoocmôn này di chuyển từ lá vào đỉnh sinh trưởng của thân làm cho cây ra hoa.

III. MỐI QUAN HỆ GIỮA SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
Sinh trưởng và phát triển là những quá trình tương tác lẫn nhau trong chu trình sống của cơ thể thực vật. Sinh trưởng là cơ sở cho sự phát triển và phát triển lại thúc đẩy sự sinh trưởng.

IV. ỨNG DỤNG KIẾN THỨC VỀ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
1. Ứng dụng kiến thức về sinh trưởng
- Trong trồng trọt
   + Kích thích hoặc ức chế hạt nảy mầm bằng hoocmôn
   + Điều tiết sinh trưởng của cây gỗ bằng cách điều chỉnh ánh sáng của cây theo từng giai đoạn phát triển
- Trong công nghiệp rượu bia
Sử dụng hooc môn sinh trưởng gibêrelin để tăng quá trình phân giải tinh bột thành mạch nha.

2. Ứng dụng kiến thức về phát triển
Kiến thức về tác động của nhiệt độ, quang chu kì được sử dụng trong công tác chọn cây trồng theo vùng địa lí, theo mùa; xen canh; chuyển, gối vụ cây nông nghiệp và trồng rừng hỗn loài.

Chủ đề 4: Sinh trưởng và phát triển ở động vật

B. Bài tập rèn luyện kỹ năng

Câu 1. Sinh trưởng của cơ thể động vật là quá trình tăng kích thước của
A. các hệ cơ quan trong cơ thể                                    B. cơ thể do tăng kích thước và số lượng tế bào     
C. các mô trong cơ thể                                                 D. các cơ quan trong cơ thể
Hướng dẫn giải:
Đáp án: B

Câu 2. Cho các loài sau:
   Cá chép;     Gà;     Thỏ;     Muỗi
   Cánh cam;     Khỉ;    Bọ ngựa
   Cào Cào;     Bọ rùa;    Ruồi
Có bao nhiêu loài sinh trưởng và phát triển qua biến thái hoàn toàn?
A. 4                                    B. 5                                    C. 6                                    D. 7
Hướng dẫn giải:
Đáp án: A
Vì có 4 loài sinh trưởng và phát triển qua biến thái hoàn toàn: muỗi, ruồi, bọ bùa, cánh cam.

Câu 3. Biến thái là sự thay đổi
A. đột ngột về hình thái, cấu tạo và từ từ về sinh lý của động vật sau khi sinh ra hoặc nở ra từ trứng        
B. từ từ về hình thái, cấu tạo và đột ngột về sinh lý của động vật sau khi sinh ra hoặc nở ra từ trứng        
C. đột ngột về hình thái, cấu tạo và sinh lý của động vật sau khi sinh ra hoặc nở ra từ trứng          
D. từ từ về hình thái, cấu tạo và về sinh lý của động vật sau khi sinh ra hoặc nở ra từ trứng
Hướng dẫn giải:
Đáp án: C

Câu 4. Cho các loài sau:
Cá chép

Ruồi
Tôm
Khi
Bọ ngựa
Cào Cào
Ếch
 Cua
Muỗi
Những loài sinh trưởng và phát triển qua biến thái không hoàn toàn là
A. (1), (4), (6), (9) và (10)                                            B. (1), (4), (7), (9) và (10)
C. (1), (3), (6), (9) và (10)                                            D. (4), (6), (7), (9) và (10)
Hướng dẫn giải:
Đáp án: D

Câu 5. Sinh trưởng và phát triển của động vật qua biến thái không hoàn toàn là trường hợp ấu trùng phát triển
A. hoàn thiện, qua nhiều lần biến đổi ấu trùng biến thành con trưởng thành       
B. chưa hoàn thiện, qua nhiều lần biến đổi ấu trùng biến thành con trưởng thành   
C. chưa hoàn thiện, qua một lần lột xác ấu trùng biến thành con trưởng thành   
D. chưa hoàn thiện, qua nhiều lần lột xác ấu trùng biến thành con trưởng thành
Hướng dẫn giải:

Câu 6. Kiểu phát triển của động vật qua biến thái hoàn toàn là kiểu phát triển mà còn non có đặc điểm hình thái
A. sinh lý rất khác với con trưởng thành                    
B. cấu tạo tương tự với con trưởng thành, nhưng khác về sinh lý                        
C. cấu tạo và sinh lý tương tự với con trưởng thành  
D. cấu tạo và sinh lý gần giống với con trưởng thành
Hướng dẫn giải:
Đáp án: A

Câu 7. Sự phát triển của cơ thể động vật gồm các quá trình liên quan mật thiết với nhau là
A. sinh trưởng và phát sinh hình thái các cơ quan và cơ thể
B. sinh trưởng và phân hóa tế bào                              
C. sinh trưởng, phân hóa tế bào và phát sinh hình thái các cơ quan và cơ thể     
D. phân hóa tế bào và phát sinh hình thái các cơ quan và cơ thể
Hướng dẫn giải:
Đáp án: C

Câu 8. Quá trình phát triển của động vật đẻ trứng gồm giai đoạn
A. Phôi                              B. Phôi và hậu phôi           C. Hậu phôi                       D. Phôi thai và sau khi  sinh
Hướng dẫn giải:
Đáp án: B

Câu 9. Quá trình phát triển của động vật đẻ con gồm giai đoạn
A. Phôi                              B. Phôi và hậu phôi           C. Hậu phôi                       D. Phôi thai và sau khi sinh
Hướng dẫn giải:
Đáp án: D

Câu 10. Ở động vật đẻ trứng, sự sinh trưởng và phát triển của giai đoạn phôi theo trật tự
A. Hợp tử → mô và các cơ quan → phôi                    B. Phôi → hợp tử → mô và các cơ quan      
C. Phôi → mô và các cơ quan → hợp tử                    D. Hợp tử → phôi → mô và các cơ quan
Hướng dẫn giải:
Đáp án: D

Câu 11. Cho các thông tin sau:
các tế bào của phôi phân hóa tạo thành các cơ quan của sâu bướm
hợp tự phân chia nhiều lần để tạo phôi
ấu trùng trải qua nhiều lần lột xác trở thành con trưởng thành
ấu trùng có hình thái, cấu tạo và sinh lý rất khác với con trưởng thành
sự khác biệt về hình thái và cấu tạo của ấu trùng giữa các lần lột xác là rất nhỏ
các tế bào của phôi phân hóa tạo thành các cơ quan của ấu trùng
Thông tin đúng về biến thái hoàn toàn và biến thái không hoàn toàn là
A. biến thái hoàn toàn: (1), (3), (4) ; Biến thái không hoàn toàn: (1), (2), (5), (6)    
B. biến thái hoàn toàn: (1), (2), (4) ; Biến thái không hoàn toàn: (2), (3), (5), (6)
C. biến thái hoàn toàn: (1), (5), (6) ; Biến thái không hoàn toàn: (1), (2), (3), (5)    
D. biến thái hoàn toàn: (2), (4), (5) ; Biến thái không hoàn toàn: (1), (3), (4), (6)
Hướng dẫn giải:
Đáp án: B

Câu 12. Quan sát hình dưới đây và cho biết có bao nhiêu nhận định đúng?

ở hình 1, ấu trùng trải qua nhiều lần lột xác và qua giai đoạn trung gian biến đổi thành con trưởng thành ; Ở hình 2, ấu trùng trải qua nhiều lần lột xác biến đổi thành con trưởng thành
ở hình 1, ấu trùng trải qua nhiều lần Lột Xác biến đổi thành con trưởng thành ;  ở hình 2, ấu trùng trải qua nhiều lần lột xác và qua giai đoạn trung gian biến đổi thành con trưởng thành
Ở hình 1, ấu trùng có hình dạng và cấu tạo rất khác với con trưởng thành ;  ở hình 2, ấu trùng có hình dạng và cấu tạo gần giống với con trưởng thành
ở hình 1, ấu trùng có hình dạng và cấu tạo gần giống với con trưởng thành ;  ở hình 2, ấu trùng có hình dạng và cấu tạo rất khác với con trưởng thành
hình 1 là biến thái hoàn toàn, hình hay là biến thái không hoàn toàn
hình 1 là biến thái không hoàn toàn, hình hay là biến thái hoàn toàn
loài muỗi có kiểu biến thái như hình 1
ruồi nhà có kiểu biến thái như hình 2
Phương án trả lời đúng là:
A. 3                                    B. 4                                    C. 2                                    D. 5
Hướng dẫn giải:
Đáp án: C
2 phát biểu cuối đúng.
Giải thích: Ếch và bướm đều là biến thái hoàn toàn, trải qua lột xác và giai đoạn trung gian, ấu trùng có cấu tạo và hình dạng rất khác con trưởng thành.
 

Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 2 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Sữa Momcare
tỏi đen
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây