Tháp Văn Xương
Bán tài liệu, giáo án tất cả các môn toán, lý,hoá,sinh,văn,sử,địa,tiếng anh, công dân,
Koko Giữ trọn tuổi 25

CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY

Thứ bảy - 17/04/2021 01:42
CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY, Ý nghĩa của phong trào giải phóng dân tộc ở các nước á, Phi, Mĩ La tinh, Đặc điểm chung của các nước a, Phi, Mĩ La tinh, So sánh phong trào giải phóng dân tộc ở á, Phi Mĩ la tinh, Điểm khác biệt của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi so với châu a và khu vực Mĩ Latinh là, Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi sau chiến tranh thế giới thứ 2 chịu ảnh hưởng nhiều nhất, So sánh phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi và Mĩ la tinh, Trong phong trào đấu tranh của nhân dân á, Phi và Mĩ La tinh năm 1960 được gọi là năm, Phong trào giải phóng dân tộc ở Nam Phi có đặc điểm nổi bật là
CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY, Ý nghĩa của phong trào giải phóng dân tộc ở các nước á, Phi, Mĩ La tinh, Đặc điểm chung của các nước a, Phi, Mĩ La tinh, So sánh phong trào giải phóng dân tộc ở á, Phi Mĩ la tinh, Điểm khác biệt của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi so với châu a và khu vực Mĩ Latinh là, Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi sau chiến tranh thế giới thứ 2 chịu ảnh hưởng nhiều nhất, So sánh phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi và Mĩ la tinh, Trong phong trào đấu tranh của nhân dân á, Phi và Mĩ La tinh năm 1960 được gọi là năm, Phong trào giải phóng dân tộc ở Nam Phi có đặc điểm nổi bật là 

CÁC NƯỚC Á, PHI, MĨ LA-TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY

A - CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG TRONG CHƯƠNG TRÌNH
- Biết được các vấn đề chủ yếu của tình hình chung ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh: quá trình đấu tranh giành độc lập và sự phát triển, hợp tác sau khi giành được độc lập.
- Trung Quốc: sự ra đời của nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa; các giai đoạn phát triển từ năng l949 đến năng 2000.
- Các nước Đông Nam Á: cuộc đấu tranh giành độc lập; sự ra đời và phát triển của tổ chức ASEAN.
- Các nước châu Phi: tình hình chung; Cộng hoà Nam Phi và cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc.
- Các nước Mĩ La-tinh: những nét chung về xây dựng và phát triển đất nước; Cu-ba và cuộc cách mạng nhân dân.
B - HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHUẨN KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

I.  QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA

l. Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX

Biết được một số nét chính về quá trình giành độc lập ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh từ sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai đến những năm 60 của thế kỉ XX:
- Phong trào đấu tranh được khởi đầu từ Đông Nam Á với những thắng lợi trong các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền và tuyên bố độc lập ở các nước như In-đô-nê-xi-a (l7 - 8 - 1945), Việt Nam (2 - 9 - l945) và Lào (l2 – l0 - 1945).
- Phong trào tiếp tục lan sang Nam Á, Bắc Phi như ở Ấn Độ, Ai Cập và An-giê-ri,...
- Năm l960 là “Năm châu Phi” với l7 nước ở lục địa này tuyên bố độc lập Ngày l - l - 1959, cuộc cách mạng nhân dân thắng lợi ở Cu-ba.
Kết quả là tới giữa những năm 60 của thế kỉ XX, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc về cơ bản đã bị sụp đổ (năm l967 chỉ còn 5,2 triệu km vuông với 35 triệu dân, tập trung chủ yếu ở Nam châu Phi).

2. Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những nam 70 thế kỉ XX

Nội dung chính của giai đoạn này là thắng lợi của phong trào đấu tranh lất đổ ách thống trị của thực dân Bồ Đào Nha, giành độc lập ở ba nước Ăng-gô-la, Mô-dăm-bích và Ghi-nê Bít-xao vào những năm 1974 - l975.

3. Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 thế kỉ XX

Biết được nét chính  về phong trào giành độc lập của các nước Á,  Phi, Mĩ La-tinh từ giữa những năm  70 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX :
- Nội dung chính của giai đoạn này là cuộc đấu tranh xoá bỏ chế độ phân biệt chủng tộc (A-pac-thai), tập trung ở 3 nước miền Nam châu Phi là : Rô-đê-di-a, Tây Nam Phi và Cộng hoà Nam Phi.
- Sau nhiều năm đấu tranh ngoan cường của người da đen, chế độ phân biệt chủng tộc đã bị xoá bỏ và người da đen được quyền bầu cử và các quyền tự do dân chủ khác. Cuộc đấu tranh đã giành được thắng lợi ở Rô-đê-di-a năm 1980 (nay là Cộng hoà Dim-ba-bu-ê), ở Tây Nam Phi năm 1990 (nay là Cộng hoà Na-mi-bi-a), đặc biệt ở Cộng hoà Nam Phi - sào huyệt lớn nhất và cuối cùng của chế độ A-pac-thai. N. Man-đê-la được bầu là Tổng thống người da đen đầu tiên ở Cộng hoà Nam Phi năm l994.
- Xác định trên lược đồ ví trí của một số nước Á, Phi, Mĩ La-tinh giành được độc lập.
- Lập bảng niên biểu về quá trình giành độc lập của một số nước Á, Phi, Mĩ La-tinh.

II. CÁC NƯỚC CHÂU Á

1. Tình hình chung

Biết được tình hình chung của các nước châu Á sau Chiến hanh thế giới thứ hai :
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, một cao trào giải phóng dân tộc đã diễn ra ở châu Á. Tới cuối những năm 50, phần lớn các nước châu Á đã giành được độc lập. Sau đó, hầu như trong suốt nửa sau thế kỉ XX tình hình châu Á lại không ổn định bởi đã diễn ra các cuộc chiến tranh xâm lược của các nước đế quốc, nhất là ở khu vực Đông Nam Á và Trung Đông. Sau Chiến tranh lạnh, lại xảy ra xung đột, li khai, khủng bố ở một số nước như : Phi-líp-pin, Thái Lan, In-đô-nê-xi-a, Ấn Độ và Pa-ki-xtan,...
- Cũng từ nhiều thập kỉ qua, một số nước châu Á đã đạt sự tăng trưởng nhanh chóng về kinh tế như Trung Quốc, Hàn quốc, Xin-ga-po... Ấn Độ là một trường hợp tiêu biểu với cuộc ''cách mạng  xanh'' trong nông nghiệp, sự phát trịển của công nghiệp phần mềm, các ngành công nghiệp thép, xe hơi,...

2. Trung Quốc

Trình bày được những nét nổi bật(của tình hình Trung Quốc qua các  giai đoạn phát triển :
a) Năm 1949 : Nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa được thành lập Đây là một sự kiện có ý nghĩa lịch sử đối với đất nước, nhân dân Trung Quốc và thế giới.
b) Giai đoạn 1949 - 1959 : 10 năm đầu xây dựng chế độ mới.
 Các nhiệm vụ chính đã hoàn thành thắng lợi là :
- Khôi phục kinh tế, tiến hành cải cách ruộng đất và hợp tác hoá nông nghiệp, cải tạo công thương nghiệp tư bản tư nhân...
- Thực hiện thắng lợi kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1953 - l957).
- Nhờ đó, bộ mặt đất nước Trung Quốc thay đổi rõ rệt, đời sống nhân dân được cải thiện.
c) Giai đoạn 1959 - 1978 : Trung Quốc trong thời kì biến động, các sự kiện chính là :
- Đường lối ''Ba ngọn cờ hồng'' (trong đó có phong trào ''Đại nhảy vọt'') với ý đồ nhanh chóng xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội.
- Nhưng kết quả không được như mong muốn. Cuộc “Đại cách mạng văn hoá vô sản” - thực chất là sự bất đồng về đường lối và tranh giành quyền lực trong nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc.
- Đất nước Trung Quốc lâm vào tình trạng hỗn loạn cùng những thảm hoạ nghiêm trọng về kinh tế - xã hội.
d) Giai đoạn từ năm 1978 đến nay : tiến hành cải cách - mở cửa
- Tháng 12 - 1978, Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đề ra đường lối mới với chủ trương lấy phát triển kinh tế làm trung tâm, thực hiện cải cách và mở cửa nhằm xây dựng Trung Quốc trở thành một quốc gia giàu mạnh, văn minh.
- Sau hơn 20 năm cải cách - mở cửa, Trung Quốc đã thu được những thành tựu hết sức to lớn. Nền kinh tế phát triển nhanh chóng, đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới, tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng trung bình hằng năm 9,6%, tổng giá trị xuất nhập khẩu tăng gấp l5 lần. Đời sống nhân dân được nâng cao rõ rệt.
- Về đối ngoại, Trung Quốc đã cải thiện quan hệ với nhiều nước, thu hồi chủ quyền đối với Hồng Công (1997) và Ma Cao (l999). Địa vị của Trung Quốc được nâng cao trên trường quốc tế.
- Quan sát hình 5 - SGK, tìm hiểu một số nét chính về cuộc đời và hoạt động của Mao Trạch Đông.
- Quan sát lược đồ 6 - SGK, xác định vị trí của nước Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa sau ngày thành lập trên lược đồ.
- Quan sát hình 7, 8 - SGK và nhận xét về thành tựu của Trung Quốc trong công cuộc cải cách, mở cửa.

III. CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á

1. Tình hình Đông Nam Á trước và sau năm 1945

Biết được tình hình chung của các nước Đông Nam Á trước và sau năm 1945 :
- Trước năm 1945, các nước Đông Nang Á, trừ Thái Lan, đều là thuộc địa của thực dân phương Tây.
- Sau năm 1945 và kéo dài hầu như trong cả nửa sau thế kỉ XX, tình hình Đông Nam Á diễn ra phức tạp và căng thẳng. Các sự kiện tiêu biểu là :
+ Nhân dân nhiều nước Đông Nam Á đã nổi dậy giành chính quyền như ở In-đô-nê-xi-a, Việt Nam và Lào từ tháng 8 đến tháng l0-l945. Sau đó, đến giữa những năm 50 thế kỉ XX, hầu hết các nước trong khu vực đã giành được độc lập.
+ Từ năm l950, trong bố cảnh Chiến tranh lạnh, tình hình Đông Nam Á trở nên căng thẳng, chủ yếu do sự can thiệp của đế quốc Mĩ. Mĩ thành lập khối quân sự SEATO (1954) nhằm đẩy lùi ảnh hưởng của chủ nghĩa xã hội và phong trào giải phóng dân tộc đối với Đông Nam Á. Mĩ đã tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam kéo dài tới 20 năm (1954 - 1975).
- Quan sát lước đồ 9 - SGK, xác định ví trí các nước Đông Nam Á trên lược đồ.

2. Sự ra đời của tổ chức ASEAN

Hiểu được hoàn cảnh ra đời của tổ chức  ASEAN và biết được mục tiêu hoạt động của tổ chức này :
- Sau khi giành được độc lập, nhiều nước Đông Nam Á ngày càng nhận thức rõ sự cần thiết phải cùng nhau hợp tác để phát triển đất nước và hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài đối với khu vực.
- Ngày 8 - 8 - 1967, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (viết tắt theo tiếng Anh là ASEAN) đã được thành lập tại Băng Cốc (Thái Lan) với sự tham gia của 5 nước là In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Phi-líp-pin, Thái Lan và Xin-ga-po.
- Trong thời kì đầu mới thành lập ASEAN có 2 văn kiện quan trọng là:
1. ''Tuyên bố Băng Cốc'' (8 - l967) xác định mục tiêu của ASEAN là tiến hành sự hợp tác kinh tế và văn hoá giữa các nước thành viên trên tinh thần duy trì hoà bình và ổn định khu vực.
2. ''Hiệp ước thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á'' – Hiệp ước Ba-li (2 - l976) đã xác định những nguyên tắc cơ bản trong quan hệ giữa các nước thành viên.
- Từ đầu những năm 80 thế kỉ XX, do “vấn đề Cam-pu-chia” quan hệ giữa các nước ASEAN và ba nước Đông Dương lại trở nên căng thẳng, đối đầu nhau. Cũng trong thời gian này, nền kinh tế các nước ASEAN đã có nhũng chuyển biến mạnh mẽ và đạt được sự tăng trưởng cao như Xin-ga-po, Ma-lai-xi-a, Thái Lan,...

3. Từ ''ASEAN 6'' phát triển thành ''ASEAN l0''

Trình bày được quá trình phát triển của tổ chức ASEAN từ khi thành lập đến nay:
- Sau Chiến tranh lạnh, nhất là khi ''vấn đề Cam-pu-chia'' được giải quyết, tình hình Đông Nam Á đã được cải thiện rõ rệt. Xu hướng nổi bật đầu tiên là sự mở rộng các thành viên của Hiệp hội. Lần lượt các nước đã gia nhập ASEAN : Việt Nam vào năm l995, Lào và Mi-an-ma - năm l997, Cam-pu-chia - năm 1999.
- Với l0 nước thành viên, ASEAN trở thành một tổ chức khu vực ngày càng có uy tín với những hợp tác kinh tế (AFTA, l992) và hợp tác an ninh (Diễn đàn khu vực ARF, l994). Nhiều nước ngoài khu vực đã tham gia hai tổ chức trên như : Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mĩ, Ấn Độ,...
- Quan sát hình 11. Hội nghị cấp cao ASEAN VI họp tại Hà Nội - SGK và nêu nhận xét về quá trình phát triển của tổ chức này.
- Tìm hiểu một số nội dung cơ bản của ''Tuyên ngôn Băng Cốc'' (1967) và Hiệp ước Ba-li (l976). ' ,

IV CÁC NƯỚC CHÂU PHI

l. Tình hình chung

Biết được nét chính tình hình chung ở châu Phi sau Chiến tranh thế giới thứ hai:
- Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào giải phóng dân tộc đã diễn ra sôi nổi ở châu Phi, sớm nhất là ở Bắc Phi - nơi có trình độ phát triển hơn. Ở Ai Cập, đã nổ ra cuộc đảo chính lật đổ chế độ quân chủ (l952). Nhân dân An-giê-ri tiến hành khởi nghĩa vũ trang lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp (l954 - 1962). Năm l960 - ''Năng châu Phi'', với l7 nước châu Phi tuyên bố độc lập.
- Sau khi giành được độc lập, các nước châu Phi bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước và đã thu dược nhiều thành tích. Tuy nhiên, nhiều nước châu Phi vẫn trong tình trạng đói nghèo, lác hậu, thậm chí lại diễn ra các cuộc xung đột, nội chiến đẫm máu.
- Châu Phi đã thành lập nhiều tổ chức khu vực để các nước giúp đỡ, hợp tác cùng nhau, lớn nhất là Tổ chức thống nhất châu Phi – nay là Liên minh châu Phi (viết tắt là AU).
- Quan sát lược đồ l2. Các nước châu Phi sau Chiến hanh thế giới thứ hai - SGK, xác định trên lược đồ vị trí một số nước tiêu biểu trong quá trình đấu tranh giành độc lập.

2. Cộng hoà Nam Phi

Trình bày được kết quả cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Phi chống chế độ phân biệt chủng tộc (A-pac-thai) :
- Là nước nằm ở cực nam châu Phi, Cộng hoà Nam Phi co dân số là 43,2 triệu người (2002), trong đó 75,2% là người da đen, l3,6% - người da trắng, 11,2% - người da màu. Kéo dài hơn ba thế kỉ (kể từ năm l662, khi người Hà Lan tới đây), chế độ phân biệt chủng tộc (A-pac-thai) đã thống trị cực kì tàn bạo đối với người da đen và da màu ở Nam Phi.
- Người da đen đã ngoan cường và bền bỉ đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc. Dưới sự ]ãnh đạo của tổ chức ''Đại hội dân tộc Phi'' (ANC), người da đen đã giành được những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử. Năm 1993, chế độ phân biệt chủng tộc được tuyên bố xoá bỏ.
- Năm l994, cuộc bầu cử dân chủ đa chủng tộc lần đầu tiên được tiến hành và Nen-xơn Man-đê-la - lãnh tụ ANC được bầu và trở thành vị Tổng thống người da đen đầu tiên ở Cộng hoà Nam Phi.
- Nam Phi đang tập trung sức phát triển kinh tế và xã hội nhằm xoá bỏ ''chế độ A-pac-thai'' về kinh tế.
- Quan sát hình l3. Nen-xơn Man-đê-la và tìm hiểu thêm về cuộc đời và hoạt động của ông.

V. CÁC NƯỚC MĨ LA-TINH

1. Những nét chung

Biết được nét chính tình hình chung của các nước Mĩ La-tinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai:
- Khác với châu Á và châu Phi, nhiều nước ở Mĩ La-tinh như Bra-xin, Vê-nê-xu-ê-la,... đã giành được độc lập ngay từ những thập kỉ đầu thế kỉ XIX, nhưng sau đó lại rơi vào vòng lệ thuộc và trở thành ''sân sau'' của đế quốc Mĩ.
- Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nhất là từ đầu những năm 60 của thế kỉ XX, một cao trào đấu tranh đã diễn ra ở nhiều nước Mĩ La-tinh với mục tiêu là thành lập các chính phủ dân tộc, dân chủ và tiến hành các cải cách tiến bộ, nâng cao đời sống của nhân dân. Tiêu biểu là cuộc cách mạng nhân dân ở Cu-ba đầu năm l959...
- Các nước Mĩ La-tinh đã thu được nhiều thành tựu trong công cuộc củng cố độc lập dân tộc, dân chủ hoá đời sống chính trị, tiến hành các cải cách dân chủ... Tuy nhiên, ở một số nước có lúc đã gặp phải những khó khăn như : tăng trưởng kinh tế chậm lại, tình hình chính trị không ổn định do sự tranh giành quyền lực giữa các phe phái...
Quan sát lược đồ l4. Khu vực Mĩ La-tinh sau năm 1945 – SGK xác định vị trí một số nước trong quá trình đấu tranh giành độc lập ở khu vực này.

2. Cu-ba

Trình bày được nét chính về cuộc cách mạng Cu-ba và kết quả công cuộc xây dựng CNXH ở nước này:
- Khởi đầu từ cuộc tấn công vũ trang của l35 thanh niên yêu nước vào pháo đài Môn-ca-đa ngày 26 - 7 - l953, nhân dân Cu-ba dưới sự lãnh đạo của Phi-đen Ca-xtơ-rô đã tiến hành cuộc đấu tranh kiên cường, vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ nhằm lật đổ chính quyền Ba-ti-xta thân Mĩ. Ngày l - l - l959, cuộc cách mạng nhân dân giành được thắng lợi.
- Sau ngày cách mạng thắng lợi, Chính phủ cách mạng do Phi-đen đứng đầu đã tiến hành cuộc cải cách dân chủ triệt để : cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá các xí nghiệp của tư bản nước ngoài, xây dựng chính quyền cách mạng các cấp và thanh toán nạn mù chữ, phát triển giáo dục, y tế... Bộ mặt đất nước Cu-ba thay đổi căn bản và sâu sắc.
- Trong nửa thế kỉ qua, nhân dân Cu-ba đã kiên cường, bất khuất vượt qua những khó khăn to lớn do chính sách phá hoại, bao vây, cấm vận về kinh tế của Mĩ, cũng như sự tan rã của Liên Xô và hệ thống xã hội chủ nghĩa (không còn những đồng minh, nguồn viện trợ và bạn hàng buôn bán...). Cu-ba vẫn đứng vững và tiếp tục đạt được những thành tích mới.
- Quan sát hình 15 - SGK và tìm hiểu thêm về cuộc đời và sự nghiệp của Phi-đen Ca-xtơ-rô.
 

Tổng số điểm của bài viết là: 15 trong 3 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 3 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Sữa Momcare
tỏi đen
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây