Xem bóng đá trực tuyến
Bán tài liệu, giáo án tất cả các môn toán, lý,hoá,sinh,văn,sử,địa,tiếng anh, công dân,

Phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến chiến tranh thế giới thứ nhất (1914)

Thứ ba - 22/12/2020 10:09
Phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến chiến tranh thế giới thứ nhất (1914), Xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp, Xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác lần thứ nhất của thực dân Pháp mang tính chất
Lịch sử 11
Lịch sử 11
Xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp, Xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác lần thứ nhất của thực dân Pháp mang tính chất, Những chuyển biến về kinh tế xã hội ở Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất, Nhân xét nào dưới đây đúng về cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp, Chuyển biến xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất, Giai cấp xã hội mới ra đời sau cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp là, Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam dẫn đến sự ra đời, Vì sao trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất Pháp tập trung khai thác mỏ

Phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến chiến tranh thế giới thứ nhất (1914)

A. Tóm tắt lý thuyết

1. Phan Bội Châu và xu hướng bạo động

- Phan Bội Châu (1867 – 1940) quê ở huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Ngay từ thủa thiếu thời, Phan Bội Châu đã sớm có lòng yêu nước. Ông tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm.

Phan Bội Châu
* Chủ trương cứu nước:
- Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để đi tới cường phú; muốn đất nước giàu mạnh thì trước hết phải giành được độc lập, tự do.
- Dùng bạo lực để giành độc lập.
* Hoạt động tiêu biểu:
+ Tổ chức Phong trào Đông Du:Ø
- Tháng 5-1904, tại Quảng Nam, Phan Bội Châu lập Hội Duy tân, chủ trương: đánh đuổi giặc Pháp, giành độc lập; hiết lập một chính thể quân chủ lập hiến ở Việt Nam.
- Hội Duy tân tổ chức phong trào Đông du, đưa thanh niên sang học tập tại các trường của Nhật Bản.

Một số học sinh trong phong trào Đông du
- Tháng 8-1908, Nhật Bản câu kết với thực dân Pháp ở Đông Dương, trục xuất lưu học sinh Việt Nam Phong trào Đông du tan rã.
+ Thành lập và lãnh đạo tổ chức Việt Nam Quang phục hội:Ø
- Tháng 6-1912, tại Quảng Châu (Trung Quốc), Phan Bội Châu tập hợp những người cùng chí hướng, tuyên bố giải tán Duy tân hội, thành lập Việt Nam Quang phục hội.
- Chủ trương của Việt Nam quang phục hội: “Đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam, thành lập nước Cộng hòa Dân quốc Việt Nam”.
- Hoạt động tiêu biểu của Việt Nam Quang phục hội: cử người bí mật về nước để trừ khử những tên thực dân đầu sỏ.
Hoạt động của Việt Nam Quang phục hội trong buổi đầu đã đạt được một số kết quả nhất định, khuấy động được dư luận trong và ngoài nước.
- Pháp tăng cường khủng bố, nhiều người bị bắt và bị giết. Ngày 24/12/1913, Phan Bội Châu bị giới quân phiệt Trung Quốc bắt giam cách mạng Việt Nam trải qua những ngày khó khăn.

2. Phan Châu Trinh và xu hướng cải cách

- Phan Châu Trinh quê ở phủ Tam Kì, tỉnh Quảng Nam.

Phan Châu Trinh
* Chủ trương cứu nước: cứu nước bằng biện pháp cải cách nâng cao dân trí, dân quyền, dựa vào Pháp để đánh đổ ngôi vua và bọn phong kiến hủ bại.
* Hoạt động tiêu biểu:
- Năm 1906, Phan Châu Trinh và nhóm sĩ phu tiến bộ ở Quảng Nam mở cuộc vận động Duy tân ở Trung Kì.
+ Kinh tế: cổ động chấn hưng thực nghiệp, lập hội kinh doanh; phát triển nghề làm vườn, thủ công,...
+ Văn hóa – giáo dục: mở trường dạy học theo lối mới (dạy chữ Quốc ngữ, dạy các môn học mới, thay thế cho Tứ thư, Ngũ kinh của Nho học...); vận động cải cách trang phục và lối sống.
Tư tưởng Duy tân khi đi vào quần chúng đã vượt qua khuôn khổ ôn hòa, biến thành cuộc đấu tranh quyết liệt, điển hình là phong trào chống thuế năm 1908 ở Trung Kì.
- Phong trào đang phát triển sâu rộng thì bị thực dân Pháp đàn áp dữ dội. Phan Châu Trinh bị bắt và bị đày ra Côn Đảo. Năm 1911, chính quyền thực dân đưa ông sang Pháp. Suốt những năm sống ở Pa-ri, Phan Châu Trinh vẫn theo đường lối cải cách, kêu gọi thực hiện dân quyền, cải thiện dân sinh.

3. Đông Kinh nghĩa thục. Vụ đầu độc binh sĩ Pháp ở Hà Nội và những hoạt động cuối cùng của nghĩa quân Yên Thế

a. Phong trào Đông kinh nghĩa thục
- Tháng 3/1907, các sĩ phu tiến bộ như Lương Văn Can, Nguyễn Quyền…cùng nhau mở một trường học tư lấy tên là Đông Kinh nghĩa thục. Đây là một kiểu trường học được xây dựng theo mô hình của Nhật Bản, xuất hiện từ thời Duy tân Minh trị.
 
- Hoạt động:
+ Giảng dạy các môn Lịch sử, Địa lí, Cách trí, Vệ sinh…

Một giờ học địa lí trong trường Đông Kinh nghĩa thục
+ Tổ chức những buổi diễn thuyết, bình văn để cổ động học chữ Quốc ngữ.
+ Hô hào mở hội kinh doanh công thương.
+ Lên án bọn quan lại hủ bại, chống việc học và thi cử theo lối cũ, bài trừ mê tín, hủ tục….
Đông Kinh nghĩa thục nhanh chóng trở thành một trung tâm của phong trào Duy tân ở Bắc Kì.
- Hoạt động của Đông Kinh nghĩa thục khiến thực dân Pháp lo ngại Tháng 11-1907, chúng ra lệnh đóng cửa trường. Hầu hết giáo viên Đông Kinh nghĩa thục bị bắt, sách báo bị cấm hoặc bị tịch thu.
b. Vụ đầu độc binh sĩ Pháp ở Hà Nội và những hoạt động cuối cùng của nghĩa quân Yên Thế
- Đêm 27/6/1908, một số binh lính người Việt trong quân đội Pháp kết hợp với nghĩa quân Yên Thế tổ chức đầu độc lính Pháp đóng trong thành.
- Sự việc bị phát giác, thực dân Pháp một mặt cho thầy thuốc cứu chữa những binh sĩ bị trúng độc, mặt khác tước hết khí giới và giam binh lính người Việt trong trại.
Các toán nghĩa quân ở vòng ngoài chờ mãi không thấy ám hiệu tấn công nên đã rút lui để khỏi sa vào tay giặc.
- Tuy thất bại, vụ “Hà thành đầu độc” đã đánh dấu cuộc nổi dậy đầu tiên của binh lính người Việt trong quân đội Pháp.
-Trong quá trình điều tra vụ đầu độc binh lính Pháp ở Hà Nội , thực dân Pháp đã phát hiện được nhiều chứng cứ chứng tỏ Đề Thám tham gia tích cực vào vụ này. Chúng mở cuộc tấn công quy mô vào tháng 1/1909, nhằm tiêu diệt căn cứ Yên Thế.
- Cuối tháng 1/1909, quân Pháp gồm 15 000 lính tấn công vào căn cứ Phồn Xương Nghĩa quân Yên Thế chiến đấu quyết liệt, tháng 2/1913, Hoàng Hoa Thám bị tay sai của Pháp giết hại, nghĩa quân Yên Thế tan rã.

B. Bài tập rèn luyện kỹ năng
Câu 1. Ý nào không phải là lí do mà vào những năm đầu thế kỉ XX một số nhà yêu nước Việt Nam muốn đi theo con đường cứu nước của Nhật Bản?
A. Nhật Bản là nước “đồng văn, đồng chủng”, là nước duy nhất ở châu Á thoát khỏi số phận một nước thuộc địa                                     
B. Sau Cải cách Minh Trị, Nhật Bản trở thành nước tư bản hùng mạnh              
C. Nhật Bản dã đánh thắng đế quốc Nga (1905)        
D. Nhật Bản đã đề ra thuyết “Đại Đông Á” nhằm mở rộng ảnh hưởng ở khu vực Đông Á, trong đó có Việt Nam
Hướng dẫn giải:
Đáp án: D
Giải thích: Câu liên hệ
Câu 2. Phan Bội Châu thực hiện chủ trương giái phóng dân tộc bằng con đường nào?
A. Cải cách kinh tế, xã hội                                           B. Duy tân để phát triển đất nước    
C. Bạo lực để giành độc lập dân tộc                            D. Đấu tranh chính trị kết hợp đấu tranh vũ trang
Hướng dẫn giải:
Đáp án: C
Giải thích: Mục 1 Trang 140 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 3. Phan Bội Châu và các đồng chí của ông chủ trương thành lập Hội Duy tân nhằm mục đích gì?
A. Đánh đuổi giặc Pháp, giành độc lập, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến ở Việt Nam     
B. Duy tân làm cho đất nước cường thịnh để giành độc lập
C. Đánh đuổi giặc Pháp, đánh đổ phong kiến, hành lập chính thể cộng hòa        
D. Đánh đổ ngôi vua, phát triển lên tư bản chủ nghĩa
Hướng dẫn giải:
Đáp án: A
Giải thích: Mục 1 Trang 141 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 4. Để thực hiện chủ trương cầu viện Nhậ Bản giúp đỡ đánh Pháp, Phan Bội Châu đã tổ chức phong trào
A. Duy tân                                                                    B. Đông du                       
C. Bạo động chống Pháp                                             D. “Chấn hung nội hóa”
Hướng dẫn giải:
Đáp án: B
Giải thích: Mục 1 Trang 141 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 5. Vì sao phong trào Đông du tan rã (1908)?
A. Phụ huynh đòi đưa con em về nước trước thời hạn                                         
B. Đã hết thời gian đào tạo, học sinh phải về nước    
C. Phan Bội Châu thấy không có tác dụng nên đưa học sinh về nước                 
D. Chính phủ Nhật Bản câu kết với thực dân Pháp ở Đông Dương, trục xuất số lưu học sinh Việt Nam, kể cả Phan Bội Châu
Hướng dẫn giải:
Đáp án: D
Giải thích: Mục 1 Trang 141 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 6. Sau thời gian ở Nhật Bản, Phan Bội Châu đã đến đâu để tiếp tục hoạt động?
A. Trung Quốc                  B. Triều Tiên                     C. Về nước                        D. Thái Lan
Hướng dẫn giải:
Đáp án: A
Giải thích: Mục 1 Trang 141..SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 7. Tại sao Phan Bội Châu lại quay trở lại hoạt động ở Trung Quốc?
A. Trung Quốc gắn với Việt Nam nên dễ dàng về nước hoạt động                     
B. Ảnh hưởng tư tưởng của các cuộc cải cách ở Trung Quốc                              
C. Cách mạng Tân Hợi (1911) bùng nổ, triều đình Mãn Thanh bị lật đổ, Chính phủ Dân quốc được thành lập, thi hành nhiều chính sách tiến bộ                               
D. Do Trung Quốc không phải là thuộc địa của thực dân Pháp
Hướng dẫn giải:
Đáp án: C
Giải thích: Mục 1 Trang 141 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 8. Năm 1912, Phan Bội Châu thành lập Việt Nam Quang phục hội ở Quảng Châu (Trung Quốc) nhằm mục đích gì?
A. Tập hợp các lực lượng yêu nước của Việ Nam đang hoạt động ở Trung Quốc   
B. Chuẩn bị lực lượng để tiến hành bạo động giành độc lập                                
C. Đào tạo đội ngũ cán bộ, đưa về nước hoạt động   
D. Đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam, thành lập nước Cộng hòa Dân quốc Việt Nam
Hướng dẫn giải:
Đáp án: D
Giải thích: Mục 1 Trang 141 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 9. Việt Nam Quang phục hội đã có những hoạt động gì để gây tiếng vang trong nước và thức tỉnh đồng bào?
A. Tổ chức tuyên truyền vận động đối với quần chúng cách mạng trong nước   
B. Mở lớp huấn luyện đội ngũ cán bộ tại Quảng Châu                                         
C. Cử người bí mật về nước trừ khử những tên thực dân đầu sỏ, kể cả Toàn quyền Anbe Xarô và những tên tay sai đắc lực                         
D. Tiến hành bạo động vũ trang ở trong nước
Hướng dẫn giải:
Đáp án: C
Giải thích: Mục 1 Trang 141 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 10. Kết quả hoạt động buổi đầu của Việt Nam Quang phục hội là
A. Tuyên truyền vận động được quần chúng nhân dân ở trong nước                  
B. Mở được nhiều lớp huấn luyện đội ngũ cán bộ tại Quảng Châu                      
C. Khuấy động được dư luận trong và ngoài nước    
D. Kích động được tinh thần yêu nước của nhân dân ta
Hướng dẫn giải:
Đáp án: C
Giải thích: Mục 1 Trang 141 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 11. Cuối năm 1913, cách mạng Việt Nam trải qua giai đoạn khó khăn là do
A. Thực dân Pháp tăng cường khủng bố trước những hoạt động của Việt Nam Quang phục hội, Phan Bội Châu bị bắt                                 
B. Hoạt động của Việt Nam Quang phục hội không đạt hiệu quả                        
C. Thực dân Pháp cấu kết với giới quân phiệt Trung Quốc trục xuất những thành viên của Việt Nam Quang phục hội                            
D. Việt Nam Quang phục hội không có đường lối, mục tiêu rõ ràng
Hướng dẫn giải:
Đáp án: A
Giải thích: Mục 1 Trang 141 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 12. Nội dung nào thể hiện đường lối cứu nước của Phan Châu Trinh?
A. Tiến hành chống Pháp và phong kiến dựa vào tầng lớp nhân dân, giành độc lập dân tộc           
B. Tiến hành cải cách nâng cao dân trí, dân quyền, dựa vào Pháp đánh đổ ngôi vua và bọn phong kiến hủ bại, xem đó là điều kiện tiên quyết để giành độc lập        
C. Dựa vào Nhật để đánh Pháp giành độc lập dân tộc                                         
D. Tiến hành khởi nghĩa vũ trang, khôi phục độc lập cho nước Việt Nam
Hướng dẫn giải:
Đáp án: B
Giải thích: Mục 2 Trang 142 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 13. Tại sao Phan Châu Trinh lại chủ trương cải cách?
A. Do sớm tiếp thu những tư tưởng tiến bộ trên thế giới                                      
B. Do xu hướng giải phóng dân tộc bằng khởi nghĩa vũ trang trước đó thất bại  
C. Do thất bại của phong trào Đông Du                     
D. Do tư tưởng cải cách trên thế giới lúc bấy giờ xâm nhập mạnh vào Việt Nam
Hướng dẫn giải:
Đáp án: A
Giải thích: Mục 2 Trang 142 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 14. Trong lĩnh vực kinh tế, Phan Châu Trinh và nhóm sĩ phu tiến bộ ở Quảng Nam đã chú ý đến hoạt động nào?
A. Khuyến khích các thương nhân đầu tư sản xuất, buôn bán                              
B. Cổ động chấn hung thực nghiệp, lập hội kinh doanh                                       
C. Vận động nhân dân dùng hàng nội hóa, bài trừ hàng ngoại                             
D. Mở rộng buôn bán trong nước
Hướng dẫn giải:
Đáp án: B
Giải thích: Mục 2 Trang 142 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 15. Trong nông nghiệp, Phan Châu Trinh chú ý đến hoạt động nào?
A. Vận động chia lại ruộng đất cho nông dân            
B. Vận dụng phương pháp sản xuất mới                    
C. Cải tạo các công trình thủy lợi, cung cấp nước tưới cho sản xuất nông nghiệp   
D. Phát triển nghề làm vườn, thành lập nông hội chuyên việc san đồi trồng quế, hồ tiêu,…
Hướng dẫn giải:
Đáp án: D
Giải thích: Mục 2 Trang 142 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 16. Trong giáo dục, cuộc vận động Duy tân đã chú trọng
A. Thay đổi nội dung học tập, chú ý đến các lĩnh vực khoa học – kĩ thuật          
B. Tiến hành cải cách giáo dục, dạy nhiều nội dung lịch sử, văn học                  
C. Mở trường học theo lối mới, dạy chữ Quốc ngữ, dạy các môn học mới         
D. Sử dụng chữ Nôm, không dạy chữ Hán
Hướng dẫn giải:
Đáp án: C
Giải thích: Mục 2 Trang 142 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 17. Một hoạt động độc đáo trong lĩnh vực đời sống của cuộc vận động Duy tân là
A. Tiến hành cuộc vận động cải cách trang phục và lối sống như cắt tóc ngắn, mặc áo ngắn, lên án những hủ tục phong kiến                  
B. Tiến hành cải cách về văn hóa, đưa tư tưởng văn hóa tiến bộ vào đời sống nhân dân    
C. Xây dựng nền văn hóa truyền thống dân tộc         
D. Khôi phục những tinh hoa văn hóa bị mai một.
Hướng dẫn giải:
Đáp án: A
Giải thích: Mục 2 Trang 142 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 18. Trong cuộc vận động Duy tân, khi tư tưởng duy nhất đi vào quần chúng, vượt qua khuôn khổ ôn hòa, đưa cuộc đấu tranh sang hình thức mới nào?
A. Phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng nhân dân                                
B. Phong trào đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang                        
C. Phong trào chống thuế ở Trung Kì (1908)             
D. Phong trào Đông Kinh nghĩa thục (1907)
Hướng dẫn giải:
Đáp án: C
Giải thích: Mục 2 Trang 142 SGK Lịch sử 11 cơ bản
Câu 19. Đông Kinh nghĩa thục là một cuộc vận động yêu nước có nội dung chủ yếu là
A. Cuộc vận động văn hóa lớn, đưa đất nước thoát khỏi hủ tục lạc hậu              
B. Cuộc cải cách kinh tế, đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu                 
C. Cải cách xã hội, đưa xã hội phát triển toàn diện   
D. Cải cách văn hóa – xã hội, gắn liền với giáo dục long yêu nước, đấu tranh cho dân tộc thoát khỏi ách ngoại xâm
Hướng dẫn giải:
Đáp án: D
Giải thích: Câu liên hệ
 

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây