THỰC HÀNH VỀ HÀM Ý

Thứ năm - 24/09/2020 12:16
Thực hành về hàm ý (tiếp theo), Thực hành về hàm ý Giáo án, Thực hành về hàm ý violet, giáo án thực hành về hàm ý (tiếp theo), Thực hành về hàm ý cadasa, Bài tập về hàm ý, Thực hành về hàm ý lời giải hay, Thế nào là hàm ý
ngữ văn 12
ngữ văn 12
Thực hành về hàm ý (tiếp theo), Thực hành về hàm ý Giáo án, Thực hành về hàm ý violet, giáo án thực hành về hàm ý (tiếp theo), Thực hành về hàm ý cadasa, Bài tập về hàm ý, Thực hành về hàm ý lời giải hay, Thế nào là hàm ý

1. Bài tập 1:

     Phân tích: câu trả lời của A Phủ :
    “Tôi về lấy súng, thế nào cũng bắn được con hổ nầy to lắm”.

a. Nếu căn cứ vào nghĩa tường minh trong lời đáp của A Phủ thì:

 
Nghĩa tường minh Hàm ẩn
- Thiếu thông tin về số lượng bò bị mất.
- Thừa thông tin về việc lấy súng đi bắt con hổ.
 
- Công nhận bò bị mất, bị hổ ăn thịt, công nhận mình có lỗi.
- Khôn khéo lồng vào đó ý định lấy công chuộc tội, hơn nữa còn hé mở hi vọng con hổ có giá trị nhiều hơn so với con bò bị mất.

b) Caùch traû lôøi cuûa A Phuû coù haøm yù:

coâng nhaän boø maát do hoå aên, mình coù loãi.
 
à  Caùch traû lôøi naøy theå hieân söï khoân kheùo cuûa A Phuû, loàng vaøo ñoù yù ñònh laáy coâng chuoäc toäi vaø heù môû hi voïng con hoå coù giaù trò nhieàu so vôùi con boø bò maát (con hoå naøy to laém).

c. Hàm ý :

   Những nội dung, ý nghĩ mà người nói muốn truyền báo đến người nghe, nhưng không nói ra trực tiếp, tường minh qua câu chữ, mà chỉ ngụ ý để người nghe suy ra.
Þ A Phủ chủ ý  vi phạm phương châm về lượng tin để tạo ra hàm ý: công nhận việc mất bò, muốn lấy công chuộc tội.
 

2. Bài tập 2:

a. Caâu noùi cuûa Baù Kieán: Tôi không phải cái kho.”

- Haøm yù: Caùi kho laø bieåu töôïng cuûa cuûa caûi, söï giaøu coù 
à     Toâi khoâng coù nhieàu tieàn cuûa ñeå coù theå luùc naøo cuõng coù theå cho anh- Chí Pheøo
- Caùch noùi khoâng ñaûm baûo phöông chaâm caùch thöùc: khoâng noùi roõ raøng, maïch laïc maø thoâng qua hình aûnh caùi kho ñeå noùi boùng gioù ñeán tieàn cuûa.

  b. Taïi löôït lôøi thöù nhaát vaø thöù hai cuûa Baù Kieán coù duøng nhöõng caâu hoûi:

-''Chí Pheøo ñaáy hôû?''    
  à Khoâng nhaèm yù ñònh hoûi, thöïc hieän haønh ñoäng hoûi. maø muïc ñích hoâ goïi, höôùng lôøi noùi ñeán ngöôøi nghe.
- "Roài laøm maø aên chöù, cöù baùo ngöôøi ta maõi aø?"
à Nhaèm muïc ñích caûnh baùo, sai khieán, thuùc giuïc: Chí Pheøo laøm maø aên chöù khoâng theå luoân ñeán xin tieàn.

c. Lượt lời 1, 2 Chí Phèo không nói hết ý: đến để làm gì?

   - Hàm ý được tường minh ở lượt lời thứ 3 của hắn.
  - Caùch noùi ôû hai löôït ñaàu khoâng ñaûm baûo phöông chaâm veà löôïng (khoâng ñuû löôïng thoâng tin caàn thieát so vôùi yeâu caàu ôû thôøi ñieåm noùi) vaø caû phöông chaâm veà caùch thöùc (noùi khoâng roõ raøng)

3. Bài tập 3 :

  a. Lượt lời thứ nhất:

- “Ông lấy giấy khổ to mà viết có hơn không?”
à Caâu hoûi nhöng khoâng phaûi ñeå hoûi, maø ñeå thöïc hieän vieäc laøm thöïc duïng: khuyeân oâng ñoà vieát baèng khoå giaáy to
- Qua löôït lôøi thöù hai, löôït lôøi ñaàu coøn coù theâm haøm yù khaùc (khoâng noùi ra): khoâng tin vaøo taøi naêng cuûa oâng

   b. Bà đồ không nói thẳng ý mình vì :

- Muốn giữ thể diện cho ông đồ
- Không muốn phải chịu trách nhiệm về cái hàm ý của câu nói.
 
4. Làm bài tập trắc nghiệm :
 Chọn câu D: Tùy ngữ cảnh mà sử dụng một hay phối hợp các cách thức trên.
 

5. Tóm tắt :

  - Điều kiện để việc sử dụng hàm ý có hiệu quả:
      + Người nói ( người viết) có ý thức đưa hàm ý vào câu nói. Nắm được năng lực giải đoán hàm ý của người nghe.
      + Người nghe (người đọc) có năng lực giải đoán hàm ý. Có thái độ cộng tác. 
- Sử dụng :
       + Trong đời sống : giao tiếp có văn hóa.
       + Trong văn học : “ý tại ngôn ngoại”.
 

II. THỰC HÀNH:

1. Bài tập 1: 

a) Trong lượt lời mở đầu cuộc thoại, bác Phô gái van xin “Thầy tha cho nhà con, đừng bắt nhà con đi xem đá bóng nữa”.
Lời đáp của ông lí mang sắc thái mỉa mai, giễu cợt (ồ, việc quan không phải thứ chuyện đàn bà của các chị).
à Nếu là cách đáp tường minh phù hợp thì phải là lời chấp nhận sự van xin hoặc từ chối, phủ định sự van xin.
b) Lời của ông Lí không đáp ứng trực tiếp hành động van xin của bác Phô mà từ chối một cách gián tiếp.
Đồng thời mang sắc thái biểu cảm: bộc lộ quyền uy, thể hiện sự từ chối lời van xin, biểu lộ thái độ mỉa mai, giễu cợt cách suy nghĩ kiểu đàn bà.
à Tính hàm súc của câu có hàm ý

2. Bài tập 2:

a) Câu hỏi đầu tiên của Từ:
“Có lẽ hôm nay đã là mồng hai, mồng ba đây rồi mình nhỉ?”.
à Không phải chỉ hỏi về thời gian mà thực chất, thông qua đó Từ muốn nhắc khéo chồng nhớ đến ngày đi nhận tiền. (Hàng tháng cứ vào kì đầu tháng thì chồng Từ đều đi nhận tiền nhuận bút ).
b) Câu “nhắc khéo” thứ hai:
Hèn nào mà em thấy người thu tiền nhà sáng nay đã đến...”.

à Từ không nói trực tiếp đến việc trả tiền nhà. Từ muốn nhắc Hộ đi nhận tiền về để trả các khoản nợ (Chủ ý vi phạm phương châm cách thức)
c) Tác dụng cách nói của Từ:
- Từ thể hiện ý muốn của mình thông qua câu hỏi bóng gió về ngày tháng, nhắc khéo đến một sự việc khác có liên quan (người thu tiền nhà)...
- Cách nói nhẹ nhàng, xa xôi những vẫn đạt được mục đích. Nó tránh được ấn tượng nặng nề, làm dịu đi không khí căng thẳng trong quan hệ vợ chồng khi lâm vào hoàn cảnh khó khăn.

3. Bài tập 3:

a) Câu trả lời thứ nhất của anh chàng mua kính:
“Kính tốt thì đọc được chữ rồi”
à chứng tỏ anh ta quan niệm kính tốt thì phải giúp cho con người đọc được chữ. Từ đó suy ra, kính không giúp con người đọc được chữ là kính xấu. Anh ta chê mọi cặp kính của nhà hàng là kính xấu. Anh ta chê mọi cặp kính của nhà hàng vì không có cặp kính nào giúp anh ta đọc được chữ.
b) Câu trả lời thứ hai:
“Biết chữ thì đã không cần mua kính”.
à Câu trả lời giúp người đọc xác định được anh ta là người không biết chữ (vì không biết chữ nên mới cần mua kính). Cách trả lời vừa đáp ứng được câu hỏi, vừa giúp anh ta giữ được thể hiện.

4. Bài tập 4:

- Lớp nghĩa tường minh: Cảm nhận và miêu tả hiện tượng sóng biển với những đặc điểm, trạng thái của nó.

- Lớp nghĩa hàm ý: Vẻ đẹp tâm hồn của người thiếu nữ đang yêu: đắm say, nồng nàn, tin yêu

- Tác phẩm văn học dùng cách thể hiện có hàm ý sẽ tạo nên tính hàm súc, đa nghĩa, biểu đạt cảm xúc, tư tưởng của tác giả một cách tinh tế, sâu sắc.
5. Bài tập 5:
Cách trả lời có hàm ý cho câu hỏi: "Cậu có thích truyện Chí Phèo của Nam Cao không?”
- Ai mà chẳng thích?
- Hàng chất lượng cao đấy!
- Xưa cũ như trái đất rồi!
- Ví đem vào tập đoạn trường
Thì treo giải nhất chi nhường cho ai?
II. TỔNG KẾT:
Tác dụng và hiệu quả của cách nói có hàm ý:
Tuỳ thuộc vào hoàn cảnh giao tiếp, hàm ý có thể mang lại:
- Tính hàm súc cho lời nói: lời nói ngắn gọn mà chất chứa  nhiều nội dung, ý nghĩa
- Hiệu quả mạnh mẽ, sâu sắc với người nghe
- Sự vô can, không phải chịu trách nhiệm của người nói về hàm ý (vì hàm ý là do người nghe suy ra)
- Tính lịch sự và thể diện tốt đẹp trong giao tiếp bằng ngôn ngữ

 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây