Phong trào yêu nước chống pháp Của nhân dân Việt Nam trong những năm Cuối thế kỉ XIX

Thứ hai - 14/09/2020 13:45
Nguyên nhân thất bại của phong trào yêu nước chống Pháp cuối the kỉ 19, Soạn sử 11 bài 21 ngắn gọn, Soạn sử Bài 21 lớp 11 ngắn nhất, Bài 21 Lịch sử 11 tiết 2, Tính chất của phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp xâm lược trong những năm cuối thế kỷ 19 là, Các phong trào yêu nước cuối the kỉ 19 đầu the kỉ 20, Sự thất bại của phong trào yêu nước ở Việt Nam cuối thế kỉ 19 để lại bài học kinh nghiệm gì, Lập bảng thống kẻ Bài 21 lịch sử 11
Lịch sử 11
Lịch sử 11
Nguyên nhân thất bại của phong trào yêu nước chống Pháp cuối the kỉ 19, Soạn sử 11 bài 21 ngắn gọn, Soạn sử Bài 21 lớp 11 ngắn nhất, Bài 21 Lịch sử 11 tiết 2, Tính chất của phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp xâm lược trong những năm cuối thế kỷ 19 là, Các phong trào yêu nước cuối the kỉ 19 đầu the kỉ 20, Sự thất bại của phong trào yêu nước ở Việt Nam cuối thế kỉ 19 để lại bài học kinh nghiệm gì, Lập bảng thống kẻ Bài 21 lịch sử 11

I. Phong trào Cần Vương bùng nổ

1. Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến tại kinh thành Huế và sự bùng nổ phong trào Cần Vương.

* Nguyên nhân của cuộc phản công:
- Sau hai hiệp ước Hácmăng năm 1883 và Patơnốt 1884 thực dân Pháp bắt đầu thiết lập chế độ bảo hộ ở Bắc Kì và Trung Kì.
=> Dựa vào phong trào kháng chiến của nhân dân phe chủ chiến trong triều đình do Tôn Thất Thuyết đứng đầu mạnh tay trong hành động.

- Những hành động của phe chủ chiến nhằm chuẩn bị cho một cuộc nổi dậy chống Pháp giành chủ quyền.
=> Thực dân Pháp âm mưu tiêu diệt phe chủ chiến => Tôn Thất Thuyết đinh ra tay trước.

* Diễn biến cuộc tấn công quân Pháp:
- Đêm 4 rạng 5/7/1885 Tôn Thất Thuyết hạ lệnh cho quân triều đình tấn công Pháp ở toà Khâm sứ và đồn Mang Cá.
- Sáng ngày 6/7/1885 quân Pháp phản công kinh thành Huế. Tôn Thất Thuyết đưa Hàm Nghi cùng triều đình rút khỏi kinh thành lên Sơn Phòng, Tân Sở (Quảng Trị).
- Ngày 13/7/1885 Tôn Thất Thuyết đã lấy danh nghĩa Hàm Nghi xuống chiếu Cần vương, kêu gọi nhân dân giúp vua cứu nước.
- Chiếu Cần vương đã thổi bùng ngọn lửa đấu tranh của nhân dân ta –> Phong trào Cần vương bùng nổ kéo dài suốt 12 năm cuối thế kỉ XIX.

2. Các giai đoạn phát triển của phong trào Cần vương.

- Phong trào Cần vương bùng nổ và phát triển qua 2 gaii đoạn.
+ Từ 1885 – 1888
- Lãnh đạo: Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết, các văn thân, sĩ phu yêu nước.
- Lực lượng: Đông đảo nhân dân, có cả dân tộc thiểu số.
- Địa bàn: rộng lớn từ Bắc vào Nam, sôi nổi nhất là Trung Kì (từ Huế trở ra) và Bắc Kì.
- Diễn biến: Các cuộc khởi nghĩa vũ trang bùng nổ tiêu biểu có khởi nghĩa Ba Đình, Hương Khê, Bãi Sậy.
- Kết quả: cuối năm 1888 Hàm Nghi bị thực dân pháp bắt và bị lưu đày sang Angiêri
* Từ năm 1888 - 1896
- Lãnh đạo: Các sỹ phu, văn thân yêu nước tiếp tục lãnh đạo.
- Địa bàn: Thu hẹp, quy tụ thành trung tâm lớn. Trọng tâm chuyển lên vùng núi và trung du, tiêu biểu có khởi nghĩa Hồng Lĩnh, Hương Khê.
 - Kết quả: năm 1896 phong trào thất bại.
* Tính chất của phong trào Là phong trào yêu nước chống thực dân Pháp theo khuynh hướng, ý thức hệ phong kiến, thể hiện tính dân tộc sâu sắc.

II. Một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần vương và phong trào đấu tranh tự vệ cuối thế kỉ XIX.

Cuộc khởi nghĩa Lãnh đạo Địa bàn Hoạt động
chủ yếu
Kết quả ý nghĩa – Bài học kinh nghiệm
- Khởi nghĩa Ba Đình (1886 – 1887)






 
- Phạm Bành
- Đinh Công Tráng
- Ba làng: Mậu Thịnh, Thượng Thọ, Mĩ Khê (Nga Sơn, Thanh Hoá) - Xây dựng căn cứ Ba Đình kiên cố, độc đáo làm căn cứ chính và một số căn cứ ngoại vi như căn cứ Mã Cao. Xây dựng lực lượng tập trung có khoảng 300 người.
- Hoạt động chủ yếu của nghĩa quân là chặn đánh các đoàn xe, toán lính đi qua căn cứ, gây cho Pháp nhiều thiệt hại
- Pháp tổ chức nhiều cuộc tấn công căn cứ Ba Đình nhưng thất bại.
- Ngày 15/1/1887 quân Pháp tổng tấn công căn cứ, cuộc chiến diễn ra ác liệt –> đêm 20/1/1887 nghĩa quân phải mở đường máu rút lên Mã Cao –> 21/1 địch chiếm được căn cứ, các thủ lĩnh bị bắt hoặc tự sát, khởi nghĩa thất bại.
- Kinh nghiệm: Tránh thủ hiểm trở ở một nơi, phải liên lạc với các cuộc khởi nghĩa.
 
Khởi nghĩa Lãnh đạo Địa bàn Hoạt động chủ yếu Kết quả
ý nghĩa
- Bãi Sậy 1885 - 1892 - Nguyễn Thiện Thuật - Căn cứ chính: Bãi Sậy (Hưng Yên)
- Địa bàn hoạt động: Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh, Thái Bình, sang cả Nam Định, Quảng Yên.
+ Giai đoạn từ 1885 – 1887 xây dựng căn cứ Bãi Sậy, từ đây toả ra thống kê các tuyến giao thông Hà Nội – Hải Phòng, Hà Nội – Nam Định, Hà Nội – Bắc Ninh, sông Thái Bình, sông Hồng, sông Đuống.
- Nghĩa quân phiên chế thành những phân đội nhỏ 10 – 15 người trà trộn vào dân để hoạt động.
+ Giai đoạn từ năm 1888 bước vào chiến đấu quyết liệt, di chuyển linh hoạt, đánh thắng một số trận lớn ở các tỉnh Đồng bằng.
- Qua nhiều ngày chiến đấu nghĩa quân đã bị giảm sút nhiều.
- Căn cứ Bãi Sậy và căn cứ Hai Sông bị Pháp bao vây. Nguyễn Thiện Thuật phải sang Trung Quốc, Đốc Tít phải ra hàng giặc.
- Năm 1892 những người còn lại gia nhập nghĩa quân Yên Thế.
- Để lại những kinh nghiệm tác chiến ở Đồng Bằng.
 
Khởi nghĩa Lãnh đạo Địa bàn Hoạt động chủ yếu Kết quả
ý nghĩa
- Hương khê (1885 – 1896)





 
- Phan Đình Phùng
- Cao Thắng.
- Cắn cứ chính: Hương Khê (Hà Tĩnh)
- Địa bàn hoạt động rộng 4 tỉnh Bắc Kỳ. 
- Giai đoạn 1885 – 1888 chuẩn bị lực lượng, xây dựng căn cứ, chế tạo vũ khí (súng trường) tích lương thực,…
- Giai đoạn từ 1888 – 1896 bước vào giai đoạn chiến đấu quyết liệt. Từ năm 1889, liên tục mở các cuộc tập kích, đẩy lùi các cuộc hành quân càn quét của địch. Chủ động tấn công thắng nhiều trận lớn nổi tiếng.
- Từ cuối 1893 lực lượng nghĩa quân bị hao mòn. Cao Thắng hi sinh trong trận tấn công đồn Lu (Thanh Chương) tháng 10/1893.
- Trong một trận đánh ác liệt, Phan Đình Phùng hi sinh 28/12/1895, sang năm 1896 những thủ lĩnh cuối cùng rơi vào tay giặc –> Khởi nghĩa  thất bại.
- Là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương.
 
Khởi nghĩa Lãnh đạo Địa bàn Hoạt động chủ yếu Kết quả
ý nghĩa
- Nông dân Yên Thế 1884 - 1913



 
Hoàng Hoa Thám Yên Thế – Bắc Giang - Giai đoạn 1884 – 1892 tại vùng Yên Thế (Bắc Giang) có hàng chục toán quân hoạt động riêng lẻ chống chính sách cướp bóc bình định của thực dân Pháp, thủ lĩnh uy tín nhất là Đề Nắm, nghĩa quân đã xây dựng 7 hệ thống phòng thủ ở Bắc Yên Thế.
- Tháng 3/1892 Pháp tấn công, Đề Nắm bị sát hại.
- Giai đoạn 1893 – 1897 do Đề Thám lãnh đạo, giảng hoà với Pháp 2 lần nhưng bên trong vẫn ngấm ngầm chuẩn bị lực lượng làm chủ 4 tổng Bắc Giang.
- Giai đoạn 1898 – 1908: trong 10 năm hoà hoãn, căn cứ Yên Thế trở thành nơi hội tụ của những nghĩa sĩ yêu nước.
- Trong quá trình tồn tại, phong trào đã kết hợp được yêu cầu độc lập với nguyện vọng của nhân dân.
- Khởi nghĩa là phong trào đấu tranh lớn nhất của nông dân trong những năm cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. Nói lên ý chí, sức mạnh bền bỉ, dẻo dai của nông dân.
 
 

Củng cố: Khái quát lại bài

+ Các phong trào đấu tranh chống Pháp cuối thế kỉ XIX.
+ ý nghĩa của các phong trào đó: Phản ánh tính chất yêu nước chống Pháp nổi bật và có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình lịch sử Việt Nam.
- Dặn dò: HS học bài, đọc trước bài mới
- Bài tập:
1. Cuộc phản công kinh thành Huế thất bại, Tôn Thất Thuyết đã
A. đưa vua Hàm nghi và tam cung rời khỏi Hoàng thành đến sơn phòng Tân Sở (Quảng Trị).
B. mượn lời Hàm Nghi hạ chiếu Cần vương.
C. chiêu mộ nghĩa quân, xây dựng căn cứ tại Quảng Bình, Hà Tĩnh, tiếp tục kháng chiến chống Pháp.
D. Cả 3 ý trên đều đúng.
2. Cuộc phản công kinh thành Huế thất bại vì.
A. lực lượng chưa được chuẩn bị chu đáo, vũ khí thô sơ
B. thực dân Pháp mạnh cả binh lực, hoả lực
C. Tôn Thất Thuyết chưa liên kết và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng bên ngoài.
D. Cả 3 ý trên đều đúng.
3. Tôn Thất Thuyết mượn lời Hàm Nghi hạ chiếu Cần vương khi đang ở
A. Kinh đô Huế
B. căn cứ Tân Sở (Quảng Trị)
C. căn cứ Ba Đình
D. đồn Mang Cá
4. Hãy điền vào chỗ… trong bảng sau để hoàn chỉnh những sự kiện lịch sử nói về diễn biến của khởi nghĩa Ba Đình (1886 – 1887).
Thời gian Âm mưu, hành động của Pháp Hoạt động của nghĩa quân
12/1886 ………………………………… …………………………………
6/1/1887 ………………………………… …………………………………
15/1/1887 ………………………………… …………………………………
20/1/1887 ………………………………… …………………………………
21/1/1887 ………………………………… …………………………………

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây