PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM (1939 – 1945)

Thứ hai - 14/09/2020 11:26
Lịch sử 12 bài 16 trắc nghiệm, Sơ đồ tư duy Bài 16 Lịch sử 12, Hình thức đấu tranh 1939 -- 1945, Phong trào giải phóng dân tộc 1939 đến 1945, Lịch sử Bài 16 lớp 11, Công tác chuẩn bị toàn diện cho Tổng khởi nghĩa được gấp rút tiến hành từ, Lịch sử bài 16 lớp 10, Giải bài tập Lịch sử 12 Bài 16
lịch su 12
lịch su 12
Lịch sử 12 bài 16 trắc nghiệm, Sơ đồ tư duy Bài 16 Lịch sử 12, Hình thức đấu tranh 1939 -- 1945, Phong trào giải phóng dân tộc 1939 đến 1945, Lịch sử Bài 16 lớp 11, Công tác chuẩn bị toàn diện cho Tổng khởi nghĩa được gấp rút tiến hành từ, Lịch sử bài 16 lớp 10, Giải bài tập Lịch sử 12 Bài 16

I- Tình hình Việt Nam trong những năm 1939-1945

1. Tình hình chính trị

- 1/9/1939, CTTG2 bùng nổ, C/phủ Pháp đầu hàng PX Đức.
- Ở ĐD: TD Pháp t/hiện CS thù địch với thuộc địa, vơ vét sức Người, của cung ứng cho CT.
- Ở VN:
+ 9/1940, PXN vào MB VN, Pháp đầu hàng Nhật
+Các Đảng phái thân Nhật h/động ra sức tuyên truyền: sức mạnh của Nhật, thuyết Đại Đông á -> Hất cẳng Pháp.
- Bứơc sang năm 1945:
+ Châu Âu: PX Đức thất bại nặng nề
+ Châu Á-TBD: PX Nhật thua to
+ Đông Dương:  tối 9/3, Nhật đảo chính Pháp -> các Đảng phái tăng cường h/động, q/c sôi sục khí thế k/n.

2. Tình hình kinh tế-xã hội

a. Kinh tế:
- CS của Pháp:CS “KT chỉ huy”: tăng thuế, đặt thuế mới, sa thải CN, viên chức, giảm lương, tăng giờ làm...
- CS của Nhật: Cướp RĐ của nông dân, bắt nông dân nhổ lúa trồng Đay, trồng thầu dầu, y/c Pháp xuất các nguyên liệu CT sang Nhật với giá rẻ...
b. Xã hội:
- CS bóc lột của P-N đẩy ND đến chổ cùng cực-> cuối 1944 đầu 1945 gần 2 triệu đồng bào ta chết đói.
- Các giai cấp, tầng lớp đều bị ảnh hưởng bởi CS bóc lột của P-N
=> Trước những chuyển biến của tình hình TG, ĐD và trong nước Đảng đề ra đường lối ĐT phù hợp.

II- Phong trào giải phóng dân tộc từ tháng 9/1939 đến 3/1945

1. Hội nghị BCHTW Đảng cộng sản ĐD (11/1939)

-11/1939, Hội nghị diễn ra tại Bà Điểm-Hóc Môn (Gia định), do đ/c Nguyễn Văn Cừ chủ trì.
- Nội dung Hội nghị:
+Nhiệm vụ trước mắt: Đánh đổ ĐQ, tay sai
-> ĐD độc lập. ((n/vụ dân tộc)
+Phương pháp ĐT:  Bí mật.
+Về mặt trận: thành lập MT thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương với Hội phản đế

* Ý nghĩa: Đánh dấu sự chuyển hướng quan trọng đặt nhiệm vụ GPDT lên hàng đầu đưa ND vào cuộc  ĐT mới

3. Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Hội nghị lần thứ tám BCHTWĐCSĐD (5-1941)

- 28/1/1941, Nguyễn Ái Quốc về nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
- 10 - 19/5/1941 Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập hội nghị TW lần 8 tại Pắc bó (Cao Bằng).
*Nội dung:
- Nhiệm vụ trước mắt: là GPDT (n/vụ dân tộc)
- Về mặt trận: VN độc lập Đồng minh (Việt Minh) với hội cứu quốc
- Phương pháp ĐT: từ khởi nghĩa từng phần lên tổng khởi nghĩa.
* Ý nghĩa:
- Đã hoàn chỉnh chủ trương chuyển hướng ĐT của Đảng từ HN 11/1939
- Chuẩn bị mọi mặt, quyết định đến thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm 1945.

4. Chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền

a. Xây dựng lực lượng cho cuộc khởi nghĩa vũ trang

*Xây dựng lực lượng chính trị
Mở rộng MTVM, xây dựng và phát triển các hội Cứu quốc
- Cao Bằng là nơi thí điểm xây dựng các đoàn thể “Cứu quốc”.
- Đầu năm 1943, Hội văn hoá Cứu quốc được thành lập và Đảng dân chủ VN.
* Xây dựng lực lượng vũ trang:
- Đội du kích Bắc Sơn, phát triển và thống nhất lại thành các trung đội Cứu quốc quân: I, II, III
- Cuối năm 1941, ở Cao Bằng thành lập các đội vũ trang tự vệ, tổ chức các lớp huấn luyện quân sự.
* Xây dựng căn cứ địa cách mạng:
- Căn cứ địa Bắc Sơn - Võ Nhai (k/n Bắc sơn)
- 1941, Nguyễn Aí Quốc xây dựng căn cứ địa Cao Bằng 
=>  2 căn cứ địa CM đầu tiên ở nước ta.

b. Gấp rút chuẩn bị khởi nghĩa vũ  trang giành chính quyền

- Từ 25 đến 28 – 2 - 1943, BTV TW Đảng Họp tại Võng La (Đông Anh-Phúc Yên). Hội nghị đã vạch ra kế hoạch  cụ thể về chuẩn bị toàn diện cho cuộc K/n vũ trang.
- 22 – 12 – 1944, Đội VN tuyên truyền GPQ ...
* Kết luận: Sau 3 năm chuẩn bị, xây dựng lực lượng, vũ trang, chính trị, căn cứ địa CM. Thời cơ cách mạng đang đến gần.

III. Khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền

1. Khởi nghĩa từng phần (từ tháng 3 đến giữa tháng 8 – 1945)

a. Hoàn cảnh lịch sử
* Thế giới: Phe phát xít sắp thất bại
* Ở ĐD: Quân Pháp ráo riết hoạt động, chờ thời cơ để lật đổ Nhật ÒMâu thuẩn Nhật – Pháp gay gắt
- 9/3/1945 Nhật đảo chính Pháp, độc chiếm ĐD
b. Chủ trương của Đảng :
- 9/3/1945 ban thường vụ trung ương Đảng họp tại làng Đình Bảng (Bắc Ninh)
- 12/3/1945 ra chỉ thị : “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”
* Nội dung:
- Xác định kẻ thù:  PXN và tay sai
- Khẩu hiệu: “Đánh đuổi phát xít Nhật”
- Hình thức đấu tranh: Từ bất hợp tác, bãi công, bãi thị đến biểu tình thị uy, vũ trang du kích và sẵn sàng chuyển qua hình thức tổng khởi nghĩa khi có điều kiện
 - Phát động “cao trào kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa”.

2. Sự chuẩn bị cuối cùng trước ngày Tổng khởi nghĩa

- 15 Ò 20/4/1945,  HN Quân sự cách mạng Bắc Kỳ: Thống nhất lực lượng vũ trang …,thành lập UBQS cách mạng Bắc Kỳ .
- 16/4/1945, thành lập UBDTGP Việt Nam và Ủy ban dân tộc GP các cấp .
-15/5/1945, hợp nhất CQQ và VNTTGPQ thành VNGPQ .
- Tháng 5/1945, Hồ Chí Minh về Tân Trào, lấy Tân Trào làm trung tâm chỉ đạo khởi nghĩa 
- 4/6/1945, Thành lập khu GP Việt Bắc … UBLT khu GP được thành lập.             


Ò Việc chuẩn bị đã hoàn thành, toàn dân tộc ta đã sẵn sàng chờ thời cơ vùng dậy Tổng k/n nghĩa giành chính quyền

3. Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945

a. Nhật đầu hàng Đồng minh, lệnh Tổng khởi nghĩa được ban bố

-9/8/1945, Liên Xô tiêu diệt đội quân Quan Đông của Nhật.
-Trưa 15/8/1945, Nhật hoàng đầu hàng Đồng minh không điều kiện àQuân Nhật ở Đông Dương  rệu rã, chính  phủ thân Nhật Trần Trọng Kim hoang mang ,quân Đồng Minh chưa kịp vào Đông Dương Ò Điều kiện khách quan có lợi cho Tổng khởi nghĩa đã đến         
- Từ 14, 15/8/1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào, Q. định phát động Tổng k/n trong cả nước…
- Từ 16, 17 - 8 – 1945, Đại hội Quốc dân ở Tân Trào
 + Tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa của Đảng
 + Thông qua 10 chính sách của Việt Minh
 + Cử ra Uỷ ban DTGPVN do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch

b. Diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa

- Tổng khởi nghĩa diễn ra trong vòng 15 ngày( Từ 14/8à28/8)
- 14/8, Nhiều địa phương đã phát động nhân dân nổi dậy khởi nghĩa
- 16/8 một đơn vị giải phóng quân do Võ Nguyên Giáp chỉ huy từ Tân Trào tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên
- 18/8 bốn tỉnh giành chính quyền sớm nhất: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam
- 19/8, hàng vạn ND đánh chiếm các cơ quan đầu não của địch, như phủ khâm sai, tòa thị chính… giành chính quyền Hà Nội.
- 23/8 Huế giành chính quyền
- 25/8 Sài Gòn giành chính quyền
àCuộc khởi nghĩa thắng lợi ở 3 thành phố lớn có tác dụng quyết định đối với thắng lợi trong cả nước
- 28 - 8 Những địa phương cuối cùng giành chính
quyền: Đồng Nai Thượng và Hà Tiên
- 30 - 8 Bảo Đại thoái vị, trao ấn kiếm cho cách mạng…

IV. Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời

- 25/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh, TW Đảng, Uỷ ban Dân tộc giải phóng VN từ Tân Trào về đến Hà Nội.
- 28/8/1945, cải tổ  Uỷ ban Dân tộc giải phóng VN thành chính phủ lâm thời nước VNDCCH
- 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại quảng trường Ba Đình (HN)
* Nội dung bản Tuyên ngôn
- Tuyên bố độc lập, khai sinh ra nước VNDCCH…
- Khẳng định quyết tâm bảo vệ độc lập của toàn thể DTVN
=> Ngày 2/9, mãi trở thành ngày Hội lớn, vẽ vang nhất của LS dân tộc ta.

V. Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám năm 1945

1. Nguyên nhân thắng lợi

-Nguyên nhân chủ quan:
 +Dân tộc ta vốn có truyền thống yêu nước nồng nàn, khi Đảng kêu gọi, cả dân tộc nhất tề đứng lên.
+Sự lãnh đạo của Đảng CSĐD, đứng đầu là Chủ tịch HCM: với đường lối đúng đắn, sáng tạo, chuẩn bị chu đáo, nhanh chóng chớp thời cơ.
-Nguyên nhân khách quan:
  Quân Đồng Minh đánh thắng phát xít à tạo thời cơ cho ND ta giành chính quyền.

2. Ý nghĩa lịch sử

* Đối với dân tộc:
- Mở ra bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc ta: Phá tan xiềng xích nô lệ của Pháp, Nhật, lật nhào chế độ PK ngót 10 thế kỉ; nước VNDCCH ra đời, NDLĐ làm chủ.
- Mở đầu kỷ nguyên mới của dân tộc: độc lập tự do; nhân dân lao động nắm CQ; giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng xã hội.
- Đảng CSĐD trở thành Đảng cầm quyền, chuẩn bị những điều kiện cho những thắng lợi về sau.
* Đối với thế giới:
- Góp phần vào chiến thắng chủ nghĩa PX, làm suy yếu CNĐQ.
- Cỗ vũ mạnh mẽ các dân tộc thuộc địa đấu tranh tự giải phóng, ảnh hưởng to lớn đến Miên và Lào.

3. Bài học kinh nghiệm

- Đảng có đường lối đúng đắn, nắm bắt tình hình TG àchủ trương, biện pháp phù hợp.
 - Tập hợp rộng rãi các lực lượng yêu nước trong mặt trận dân tộc thống nhất - trên cơ sở liên minh công - nông vững chắc, phân hoá kẻ thù cao độ.
 - Kết hợp ĐT chính trị với ĐT vũ trang, k/n từng phần, chớp thời cơ phát động Tổng khởi nghĩa trong cả nước.

luyện tập:

- Nắm được bối cảnh lịch sử PTGPDT (1939-1945).
- Nêu được nội dung cơ bản của HNBCHTUW 11/1939 và 5/1941.
- Những công tác chuẩn bị cho k/n vũ trang, ĐT chính trị.
- Nêu được hoàn cảnh lịch sử…chủ trương của Đảng trong tình hình mới: Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta.
- Nhận biết về thời cơ ngàn năm có một…
- Nét chính diễn biến CMT 8/1945.
- Nét chính tình hình nước VNDCCH ra đời.
- Nét cơ bản tuyên ngôn độc lập 2/9/1945.
-Trình bày được nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng 1945.

Hoạt động vận dụng, mở rộng:

- Vì sao HNBCHTUW 11/1939 chuyển hướng “đặt nhiệm vụ GPDT” lên hàng đầu?
- Vì sao HNBCHTUW 5/1941, hoàn thành chuyển hướng “đặt nhiệm vụ GPDT” lên hàng đầu?
- Vì sao nói Từ 15/8 đến 28/8/1945 là thời cơ ngàn năm có một?
- Vai trò của CTHCM đối với thắng lợi CM tháng 8/1945.
- Vì sao 2/9/1945, là ngày Hội lớn của toàn dân tộc?
- Vì sao Đảng lãnh đạo là nguyên nhân quan trọng nhất đối với thắng lợi CM tháng 8/1945?
- Vì sao chớp thời cơ k/n giành thắng lợi là 1 bài học quan trọng trong thắng lợi CM tháng 8/1945.
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây