Bài 4 Các nước đông nam á (Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX)

Thứ hai - 14/09/2020 12:36
Lịch sử 11 Bài 5, Các nước Đông Nam a cuối the kỷ 19 đầu the kỷ 20, Bài 4 Lịch sử 11, Xiêm giữa thế kỷ 19 đầu the kỷ 20, Trắc nghiệm Lịch sử 11 Bài 4: các nước Đông Nam a, Cuối thế kỉ XIX, chế độ phong kiến ở các nước Đông Nam á đang trong giai đoạn, Giáo án sử 11 Bài 4, Lịch sử 11 Bài 3
Lịch sử 11
Lịch sử 11
Lịch sử 11 Bài 5, Các nước Đông Nam a cuối the kỷ 19 đầu the kỷ 20, Bài 4 Lịch sử 11, Xiêm giữa thế kỷ 19 đầu the kỷ 20, Trắc nghiệm Lịch sử 11 Bài 4: các nước Đông Nam a, Cuối thế kỉ XIX, chế độ phong kiến ở các nước Đông Nam á đang trong giai đoạn, Giáo án sử 11 Bài 4, Lịch sử 11 Bài 3

I. Quá trình xâm lược của chủ nghĩa thực dân vào các nước Đông Nam á.

* Nguyên nhân Đông Nam á bị xâm lựơc.
- Các nước tư bản cần thị trường, thuộc địa –> Đẩy mạnh xâm lược thuộc địa.
- Đông Nam á là một khu vực rộng lớn, đông dân, giàu tài nguyên, có vị trí chiến lược quan trọng. Từ giữa thế kỉ XIX chế độ phong kiến lâm vào khủng hoảng triền miên –> thực dân phương Tây mở rộng, hoàn thành việc xâm lược Đông Nam á.
* Quá trình thực dân xâm lược Đông Nam á.
Tên các nước Đông Nam á Thực dân
xâm lược
Thời gian hoàn thành xâm lược
In-đô-nê-xi-a Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Hà Lan - Giữa XIX Hà Lan hoàn thành xâm chiếm và lập ách thống trị.
Phi-lip-pin Tây Ban Nha, Mĩ Giữa thế kỉ XVI Tây Ban Nha thống trị.
- Năm 1898 Mĩ chiến tranh với Tây Ban Nha, hất cẳng Tây Ban Nha khỏi Phi-lip-pin.
- Năm 1899 – 1902 Mĩ chiến tranh với Philíppin, biến quần đảo này thành thuộc địa của Mĩ.
Miến Điện Anh - Năm 1885 Anh thôn tính Miến Điện
Ma-lai-xi-a Anh - Cuối thế kỉ XIX Mã-lai trở thành thuộc địa của Anh.
Việt Nam – Lào – Cam-pu-chia Pháp - Cuối thế kỉ XIX, Pháp hoàn toàn xâm lược 3 nước Đông Dương
Xiêm (Thái Lan) Anh, Pháp tranh chấp Xiêm vẫn giữ được độc lập.

II. Phong trào chống thực dân Hà Lan của nhân dân Inđônêxia.

- Chính sách thống trị thực dân Hà Lan đã làm bùng nổ nhiều cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
Thời gian Phong trào đấu tranh
1825 -  1830
1873 – 1909
1878 – 1907
1884 – 1886
1890
- Phong trào đáu tranh của ND đảo A-chê
- Khởi nghĩa nổ ra ở Tây Xumatơra
- Đấu tranh ở Ba Tắc
- Đấu tranh ở Ca-li-man-tan
- Khởi nghĩa nông dan do Sa-min lãnh đạo
- Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, xã hội In-đô-nê-xi-a phân hoá sâu sắc, giai cấp công nhân và tư sản ra đời –> Phong trào yêu nước mang màu sắc mới, với sự tham gia của công nhân và tư sản.

III. Phong trào chống thực dân ở Philíppin

* Nguyên nhân của phong trào:
- Thực dân Tây Ban Nha đặt ách thống trị trên 300 năm ở Philíppin, khai thác bóc lột triệt để tài nguyên và sức lao động –> mâu thuẫn giữa nhân dân Philíppin và thực dân Tây Ban Nha ngày càng gay gắt –> phong trào đấu tranh bùng nổ.
* Phong trào đấu tranh:
- Năm 1872 có khởi nghĩa ở Ca-vi-tô, nghĩa quân làm chủ Ca-vi-tô được 3 ngày thì thất bại.
- Vào những năm 90 của thế kỉ XIX, ở Philíppin xuất hiện 2 xu hướng chính trong phong trào giải phóng dân tộc.
Nội dung Xu hướng cải cách Xu hướng bạo động
- Lãnh đạo - Hô-xê Ri-dan - Bô-ni-pha-xi-ô
- Lực lượng tham gia - “Liên minh Philíppin”, bao gồm trí thức yêu nước, địa chủ, tư sản tiến bộ, một số hộ nghèo. - “Liên hiệp những người con yêu quý của nhân dân” tập hợp chủ yếu là nông dân, dân nghèo thành thị.
- Hình thức đấu tranh - Đấu tranh ôn hoà - Khởi nghĩa, vũ trang tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa tháng 8/1896.
- Chủ trương đấu tranh - Tuyên truyền, khơi dậy ý thức dân tộc, đòi quyền bình đẳng với người Tây Ban Nha. - Đấu tranh lật đổ ách thống trị của Tây Ban Nha, xây dựng quốc gia độc lập.
- Kết quả - ý nghĩa - Tuy thất bại nhưng Liên minh đã thức tỉnh, tinh thần dân tộc, chuẩn bị tư tưởng cho cao trào cách mạng sau này. - Khởi nghĩa tháng 8/1896 đã giải phóng nhiều vùng, thành lập được chính quyền nhân dân, tiến tới thành lập nền cộng hoà.

- Phong trào đấu tranh chống Mĩ.
+ Năm 1898 Mĩ gây chiến với Tây Ban Nha hất cẳng Tây Ban Nha và chiếm Philíppin.
+ Nhân dân Philíppin anh dũng chống Mĩ đến năm 1902 thất bại. Philíppin trở thành thuộc địa của Mĩ.

VI. phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân Cappuchia

* Bối cảnh Cam-pu-chia giữa thế kỉ XIX.
- Trước khi bị Pháp xâm lược triều đình phong kiến Nô-rô-đôm suy yếu phải thần phục Thái Lan.
- Năm 1863 Cam-pu-chia chấp nhận sự bảo hộ của Pháp –> năm 1884 Pháp gạt Xiêm, biến Cam-pu-chia thành thuộc địa của Pháp.
- ách thống trị của Pháp làm cho nhân dân Cam-pu-chia bất bình vùng dậy đấu tranh.
* Phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân Cam-pu-chia.
Tên phong trào Thời gian Địa bàn hoạt động Kết quả
- Khởi nghĩa Si-vô-tha 1861 – 1892 - Tấn công U-đong và Phnôm Pênh - Thất bại
- Khởi nghĩa A-chaXoa 1863 – 1866 - Các tỉnh giáp biên giới Việt Nam nhân dân
Châu Đốc (Hà Tiên) ủng hộ A-cha-xoa chống Pháp
- Thất bại
- Khởi nghĩa Pu côm-bô 1866 - 1867 - Lập căn cứ ở Tây Ninh (Việt Nam) sau đó tấn công về Cam-pu-chia kiểm soát Pa-man tấn công U-đong. - Thất bại

V. Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Lào đầu thế kỉ XX.

 
Tên khởi nghĩa Thời gian Địa bàn hoạt động Kết quả
Khởi nghĩa Pha-ca-đuốc 1901 – 1903 - Xa-va-na-khet, Đường Biên giới Việt – Lào - Thất bại
Khởi nghĩa Ong Kẹo và Com-ma-đam 1901 – 1937 - Cao nguyên Bô-lô-ven - Thất bại
Khởi nghĩa Châu Pa-chay 1918 - 1922 - Bắc Lào, Tây Bắc Việt Nam - Thất bại

* Nhận xét:
- Phong trào đấu tranh của nhân dân Lào và Cam-pu-chia cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX diễn ra liên tục, sôi nổi nhưng còn mang tính tự phát.
- Hình thức đấu tranh chủ yếu là khởi nghĩa vũ trang.ư
- Lãnh đạo là các sỹ phu yêu nước và nông dân.
- Kết quả: Các cuộc đấu tranh đều thất bại do tự phát thiếu đường lối đúng đắn, thiếu tổ chức vững vàng.
- Thể hiện tinh thần yêu nước và tinh thần đoàn kết của nhân dân 3 nước Đông Dương.

VI. Xiêm (Thái Lan) giữa thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

* Bối cảnh lịch sử
- Năm 1752 triều đại Ra-ma được thiết lập, theo đuổi chính sách đóng cửa
- Giữa thế kỉ XIX đứng trước sụ đe doạ xâm lược của phương Tây, Ra-ma IV (Mông-kút ở ngôi từ 1851 – 1868) đã thực hiện mở cửa buôn bán với nước ngoài.
- Ra-ma V (Chu-la-long-con ở ngôi từ 1868 – 1910) đã thực hiện nhiều chính sách.
* Nội dung cải cách
- Kinh tế:
+ Nông nghiệp: để tăng nhanh lượng gạo xuất khẩu nhà nước giảm nhẹ thế ruộng, xoá bỏ chế độ lao dịch.
+ Công thương nghiệp:
Khuyến khích tư nhân bỏ vốn kinh doanh, xây dựng nhà máy, mở hiệu buôn, ngân hàng.
- Chính trị:
+ Cải cách theo khuôn mẫu phương Tây.
+ Đứng đầu nhà nước vẫn là vua.
+ Giúp việc có hội đồng nhà nước (nghị viện).
+ Chính phủ có 12 bộ trưởng.
- Quân đội, toà án, trường học được cải cách theo khuôn mẫu phương Tây.
- Về xã hội: xoá bỏ chế độ nô lệ vì nợ –> giải phóng người lao động
- Đối ngoại:
+ Thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo: “ngoại giao cây tre”.
+ Lợi dụng vị trí nước đệm.
+ Lợi dụng mâu thuẫn giữa 2 thế lực Anh – Pháp => lựa chiều có lợi để giữ chủ quyền đất nước.
- Tính chất: Cải cách mang tính chất cách mạng tư sản không triệt để.

Củng cố:

+ Nguyên nhân dẫn đến phong trào giải phóng dân tộc ở Đông Nam á là do ách thống trị, bóc lột tàn bạo của chủ nghĩa thực dân.
+ Cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX phong trào giải phóng dân tộc Đông Nam á bùng nổ mạnh mẽ nhưng đều thất bại, song sẽ tạo điều kiện tiền đề cho những giai đoạn sau.
+ Nhờ cải cách mà Xiêm là nước duy nhất ở Đông Nam á không phải thuộc địa.
- Dặn dò: HS học bài, làm câu hỏi bài tập trong SGK. Sưu tầm tư liệu về các nước Phi, Mĩ La-tinh cuối XIX đầu XX.

- Bài tập:

1. Để chống lại thực dân Anh, nhân dân Inđônêxia trong cuộc khởi nghĩa do Đi-pô-nê-gô-rô lãnh đạo đã thực hiện cách đánh nào?
A. Khởi nghĩa từng phần
B. Tổng khởi nghĩa
C. Chiến tranh du kích
D. Kết hợp đấu tranh chính trị với vũ trang.
2. Sự kiện nào đánh dấu Campuchia trở thành thuộc địa của Pháp?
A. Pháp gạt bỏ ảnh hưởng của phong kiến Xiêm
B. Pháp gây áp lực buộc vua Nôrôđôm chấp nhận quyền bảo hộ
C. Pháp buộc Nôrôđôm ký Hiệp ước 1884
3. Cuộc khởi nghĩa nào mở đầu cho phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân Campuchia?
A. Hoàng thân Si-vô-tha              B. A-cha-Xoa          C. Pu-côm-bô
4. Sự kiện nào đánh dấu Lào thực sự trở thành thuộc địa của Pháp?
A. Pháp cử đoàn thám hiểm xâm nhập Lào
B. Gây sức ép với triều đình Luông Pha-băng
C. Đàm phán buộc Xiêm ký Hiệp ước 1893
D. Đưa quân vào Lào
5. Nối thời gian với sự kiện sao cho đúng.
Sự kiện   Thời gian
1. Khởi nghĩa Hoàng thân Si-vô-tha   a. 1866 – 1867
2. Khởi nghĩa A-cha-Xoa   b. 1861 – 1892
3. Khởi nghĩa Pu-côm-bô   c. 1863 – 1866

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây