Giáo án bài thơ Bài ca ngất ngưởng Nguyễn Công Trứ

Thứ bảy - 12/09/2020 12:13
Giáo án bài thơ Bài ca ngất ngưởng Nguyễn Công Trứ
Giáo án bài thơ Bài ca ngất ngưởng Nguyễn Công Trứ
Giáo án bài thơ Bài ca ngất ngưởng Nguyễn Công Trứ

Giáo án bài thơ Bài ca ngất ngưởng Nguyễn Công Trứ
Bài ca ngất ngưởng thơ, Soạn Bài ca ngất ngưởng ngắn nhất, Giáo án Bài ca ngất ngưởng, Bài ca ngất ngưởng thuộc thể loại gì, Bài ca ngất ngưởng nâng cao, Bài ca ngất ngưởng tác giả - tác phẩm, Ngất ngưởng, Đạc ngựa là gì

I. Đọc hiểu tiểu dẫn. Nguyễn Công Trứ

1. Tác giả.

- Nguyễn Công Trứ : 1778 – 1858, tự là Tồn Chất, hiệu là Ngô Trai, biệt hiệu là Hy Văn.
- Quê : Uy Viễn, Nghi Xuân, Hà Tĩnh.
- Sinh ra trong gia đình Nho học. Học giỏi, tài hoa, văn võ song toàn.
- Năm 1819 thi đỗ Giải nguyên và được bổ làm quan. Có nhiều tài năng và nhiệt huyết trên nhiều lĩnh vực hoạt đông:  Văn hóa, xã hội, kinh tế, quân sự.
- Có nhiều thăng trầm trên con đường công danh. Giàu lòng thương dân, lấn biển khai hoang, di dân lập nên 2 huyện là Tiền Hải và Kim Sơn. 80 tuổi vẫn cầm quân ra trận đánh Pháp.

2. Sự nghiệp thơ văn của Nguyễn Công Trứ

- Sáng tác hầu hết bằng chữ Nôm. Thể loại yêu thích là Hát nói.
- Để lại hơn 50 bài thơ, hơn 60 bài hát nói và một số bài phú và câu đối Nôm.

II. Đọc hiểu văn bản Bài ca ngất ngưởng

1. Đọc.

2. Xuất xứ.

- Viết sau năm 1848, khi về ẩn ở Hà Tĩnh quê nhà.

3. Thể loại: Hát nói.

- Khổ đầu. Gồm 4 câu: Có tài nên ngất ngưởng
- Khổ giữa. Gồm 4 câu tiếp: Có danh, về ở ẩn nên ngất ngưởng
- Hai khổ dôi. Gồm 8 câu tiếp theo: Cuộc sống tài tử phóng túng nên ngất ngưởng.
- Khổ xếp. Gồm 3 câu cuối: Là danh thần nên ngất ngưởng.

4. Giải thích từ khó và điển cố.

- Câu 1: Mọi việc trong trời đất chẳng có việc nào không phải là phận sự của ta.
- Câu 7: Đô môn: Kinh đô, Giải tổ chi niên: Năm cởi áo mũ.   Năm cáo quan về hưu.
- Điển tích: Người Tái thượng – Chú thích 12

5. Giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ. Bài ca ngất ngưởng

5.1. Cảm hứng chủ đạo.

- Tập trung vào từ: Ngất ngưởng- xuất hiện 4 lần trong bài thơ
à Đó là sự thừa nhận và khẳng định của công luận.
- Tác giả đồng nghĩa với Tay ngất ngưởng: Một con người cao lớn, vượt khỏi xung quanh.
à Diễn tả một tư thế, một thái độ, một tinh thần, một con người vươn lên trên thế tục, khác người và bất chấp mọi người
à Ngất ngưởng: Là phong cách sống nhất quán của Nguyễn Công Trứ: Kể cả khi làm quan, ra vào nơi triều đình, và khi đã nghỉ hưu. Tác giả có ý thức rất rõ về tài năng và bản lĩnh của mình.

5.2. Khổ đầu.

- Nghệ thuật đối : Phận sự  >< cảnh ngộ.
Ông Hi Văn: Tự xưng, kiêu hãnh và tự hào.
- Tài năng: Thi Hương đỗ giải Nguyên ( thủ khoa), làm quan võ (Tham tán), làm quan văn  (Tổng đốc ) có tài thao lược.
à Trở nên ngất ngưởng, khác thiên hạ.

- Làm quan là phương tiện để ông thể hiện tài năng và hoài bão của mình, đồng thời để trọn nghĩa vua tôi.

5.3. Khổ giữa.

- Khẳng định mình là người có tài:
+ Thủ khoa, Tham tán, Tổng đốc Đông.
+ Tài thao lược.
+ Lúc loạn giúp nước, lúc bình giúp vua.

- Nay về ở ẩn, có quan niệm sống khác người:
+ Không cưỡi ngựa mà cưỡi bò, đeo đạc ngựa.
+ Lấy mo cau buộc vào đuôi bò để che miệng thế gian.
à Cách sống tôn trọng cá tính, không uốn mình theo dư luận

5.4. Hai khổ dôi.

- Cách sống ngất ngưởng: khác đời khác người.
+ Xưa là danh tướng, nay từ bi, hiền lành.
+ Vãn cảnh chùa đem cô đầu đi theo. Bụt phải nực cười, hay thiên hạ cười, hay Hi Văn tự cười mình?
+ Không quan tâm đến chuyện được mất.
+ Bỏ ngoài tai mọi chuyện khen chê.
+ Sống thảnh thơi, vui thú, sống trong sạch, thanh cao và ngất ngưởng.

- Cách ngắt nhịp: 2/ 2/ 2 ; 2/ 2/ 3. nghệ thuật hoà thanh bằng trắc, giàu tính nhạc thể hiện phong thái  dung dung, yêu đời của tác giả.

5.4. Khổ xếp.

- Phường Hàn Phú. … Vẹn đạo Sơ chung: Tự hào khẳng định mình là một danh thần thủy chung đạo vua tôi. Đĩnh đạc tự xếp mình vào vị thế trong lịch sử.
- Kết thúc là một tiếng ông vang lên đĩnh đạc hào hùng.

à Phải là con người thực tài, thực danh thì mới trở thành tay ngất ngưởng, ông ngất ngưởng được. Cách sống ngất ngưởng thể hiện chất tài hoa, tài tử. Ngất ngưởng sang trọng.

5.5. Nghệ  thuật bài thơ Bài Ca ngất ngưởng

- Nhan đề: Độc đáo, cách bộc lộ bản ngã của Hi Văn cũng độc đáo.
- Cách ngắt nhịp: Tạo tính nhạc, thể hiện phong thái nhà thơ.
- Sử dụng nhiều từ Hán Nôm, bộc lộ chất tài hoa trí tuệ của tác giả.
- Bài hát nói có biến thể ( dôi khổ ), mang đậm chất thơ và bộc lộ phong phú tính cách, bản lĩnh của một danh sĩ đời Nguyễn.
 

III. Ghi nhớ.

- SGK

IV. Củng cố, luyện tập bài ca ngất ngưởng

- Đọc lại văn bản: Diễn cảm. Diễn xuôi.
- Thuộc lòng bài thơ tại lớp.

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây