Bài thơ lẽ ghét thương Nguyễn Đình Chiểu

Thứ bảy - 12/09/2020 12:13
Bài thơ lẽ ghét thương Nguyễn Đình Chiểu
Bài thơ lẽ ghét thương Nguyễn Đình Chiểu
Bài thơ lẽ ghét thương Nguyễn Đình Chiểu

Bài thơ lẽ ghét thương Nguyễn Đình Chiểu, Lẽ ghét thương, Bài thơ Lẽ ghét thương, Lẽ ghét thương nâng cao, Lẽ ghét thương Giáo án, Lẽ ghét thương ngắn nhất, Ghét thương là gì, 

I. Đọc hiểu tiểu dẫn Nguyễn Đình Chiểu

1. Giới thiệu Truyện Lục  Vân Tiên:

- Thuộc loại truyện Nôm bác học, nhưng mang nhiều tính chất dân gian.
- Tác phẩm ban đầu được các học trò của Nguyễn Đình Chiểu ghi chép và truyền đọc, sau đó lan rộng ra xã hội, biến thành một truyện kể, lưu truyền chủ yếu bằng phương thức truyền miệng, qua những hình thức sinh hoạt dân gian phổ biến ở Nam Kì như: kể thơ, nói thơ, hát thơ Vân Tiên.
- Truyện thơ Lục Vân Tiên lưu truyền rộng rãi trong nhân dân đến nỗi ở Nam Kì Lục tỉnh, không một người chài lưới hay lái đò nào không ngâm nga vài ba câu trong khi đưa đẩy mái chèo.
- Truyện thể hiện những quan niệm đạo đức truyền thống và khát vọng của nhân dân về lẽ công bằng trong khuôn khổ xã hội PK. Nhân vật chủ yếu được khắc họa qua hành động, ngôn ngữ, cử chỉ.


- Ngôn ngữ thơ bình dị, nôm na, mang tính dân dã đời thường. Đậm đà sắc thái Nam Bộ. Lần đầu tiên trong văn học dân tộc, người dân Niềm Nam thấy mình trong một tác phẩm văn chương, từ cuộc sống, lời ăn tiếng nói, đền tính tình, sở nguyện …
à Lý do chủ yếu để tác phẩm được phổ biến rộng rãi và có sức sống lâu bền trong lòng người.

2. Xuất xứ đoạn trích lẽ ghét thương

- Đoạn trích Lẽ ghét thương là đoạn thơ trích từ câu 473 đến câu 504 trong tổng số 2082 câu thơ.
- Nội dung: Lục Vân Tiên và Vương Tử Trực
( anh em kết nghĩa ) vào kinh ứng thí. Họ gặp hai sĩ tử khác là Trịnh Hâm và Bùi Kiệm trong một quán trọ. Bốn người cùng uống rượu và làm thơ trổ tài. Thấy Lục Vân Tiên và Vương Tử Trực làm thơ hay và nhanh, Trịnh Hâm và Bùi Kiệm có ý nghi ngờ bạn viết trùng cổ thi( nói theo thơ cổ ). Ông chủ Quán không giấu nổi tức giận đã tỏ thái độ tức giận và cười vào mặt kẻ bất tài đồ thơ (không có tài cán gì về thơ )
- Đoạn thơ kể lại cuộc đối thoại giữa ông Quán với bốn chàng nho sinh trong quán rượu của ông trước khi vào trường thi.

II. Đọc hiểu văn bản lẽ ghét thương

1. Đọc.

 

2. Tìm hiểu từ khó và điển tích lẽ ghét thương

- SGK.

3. Bố cục.

- Đoạn 1: Gồm 16 câu thơ đầu: Lẽ ghét
- Đoạn 2: Gồm 16 câu thơ còn lại : Lẽ thương.

4. Giá trị nội dung và nghệ thuật của lẽ ghét thương

4.1. Đoạn 1 (16 câu thơ đầu).
- Liệt kê các triều đại:
+ Đời Trụ, Kiệt : Hoang dâm vô độ.
+ Đời U, Lệ: Đa đoan lắm chuyện rắc rối.
+ Đời Ngũ Bá,Thúc Quý: Thì lộn xộn, chia lìa, chiến tranh liên miên…
- Điệp từ Ghét: Tăng sức mạnh cảm xúc, thái độ ghét sâu sắc của tác giả.
à Ông Quán ghét các triều đại có chung bản chất là sự  suy tàn, vua chúa thì luôn đắm say tửu sắc, không chăm lo đến đời sống của dân.

- Lặp từ Dân: Thái độ của ông Quán vì dân. Luôn đứng về phía nhân dân. Xuất phát từ quyền lợi của nhân dân mà phẩm bình lịch sử.

à Đoạn thơ sử dụng nhiều điển cố trong sử sách Trung Quốc, nhưng dễ hiểu, thể hiện rõ bản chất của các triều đại. Đó là cơ sơ của lẽ ghét sâu sắc, ghét mãnh liệt đến độ tận cùng của cảm xúc
4.2. Đoạn 2 (16 câu cuối ).
- Điệp từ Thương: Dành cho những con người cụ thể:
+ Đức Thánh nhân
+ Thầy Nhan Tử.
+ Ông Gia Cát.
+ Thầy Đổng Tử.
+ Ông Nguyên Lượng.
+ Ông Hàn Dũ.
+ Thầy Liêm.
+ Thầy Lạc.
à Tất cả đều là những con người có tài, có đức và có trí muốn hành đạo giúp đời, giúp dân nhưng đều không đạt sở nguyện. Nguyễn Đình Chiểu đã vì sự an bình của dân mà thương, mà tiếc cho những con người hiền tài không gặp thời vận để đến nỗi phải đành phui pha.

4.3.Giá trị nghệ thuật đoạn thơ.

- Điệp từ: Tần số sử dụng lớn: ghét 12 lần = thương 12 lần.
- Biệp pháp đối: Ghét ghét >< thương thương; Hay ghét >< hay thương; Thương ghét >< ghét thương; lại ghét >< lại thương.

à Biểu hiện sự trong sáng, phân minh, sâu sắc trong tâm hồn tác giả: Tình cảm ghét thương cùng xuất phát từ một trái tim đa cảm. Thương là cội nguồn của cảm xúc, ghét cũng là từ thương mà ra. Thươngghét đan cài không thể tách rời. Thương ra thương, ghét ra ghét, không mập mờ lẫn lộn, không nhạt nhòa chung chung.

à Yêu thương và căm ghét đều đạt đến độ tột cùng. Người ta biết ghét bởi người ta biết thương.
Căn nguyên của nỗi ghét là lòng thương, vì thương dân nên mới ghét kẻ hại dân.
 

III. Ghi nhớ.

-SGK

IV. Củng cố đoạn trích lẽ ghét thương

- Ông Quán - người phát ngôn cho những tư tưởng, cảm xúc nung nấu trong tâm can Đồ Chiểu. Nhân vật ông Quán nằm trong hệ thống các lực lượng phù trợ cho nhân vật chính trên con đường thực hiện nhân nghĩa( như ông Ngư, ông Tiều, Tiểu đồng, lão bà dệt vải.) Ông có dáng dấp một nhà nho đi ở ẩn, song tính cách lại bộc trực , nóng nảy, ghét kẻ tiểu nhân ích kỷ, nhỏ nhen. Nhưng lại giàu lòng yêu thương những con người bất hạnh.

- Đoạn thơ mang tính chất triết lý về đạo đức nhưng không khô khan, cứng nhắc mà dạt dào cảm xúc. Cảm xúc đó xuất phát từ cõi tâm trong sáng cao cả, từ một trái tim sâu nặng tình đời, tình người của nhà thơ mù yêu nước.

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây